<cei xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://www.cei.lmu.de/schema/cei060122.xsd"><teiHeader><langUsage><language ident="la">latina</language></langUsage><fileDesc><titleStmt id="7fd514609c"><title>Císař Zikmund ukládá Erasmovi, velmistru řádu křižovníků, aby zakročil proti špatným členům řádu.</title></titleStmt><publicationStmt><publisher>AHISTO Publisher</publisher><availability><p><ref target="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/">Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0)</ref></p></availability></publicationStmt><editionStmt id="139d16609c"><p n="volume">KOMPLETNI REFERENCE PUVODNI LISTINY</p><p n="repository"><ref target="URL SKENU" type="external"></ref></p></editionStmt><sourceDesc><bibl sig="A"><idno n="volume">NA Praha; Křižovníci s červenou hvězdou – generalát a konvent; inv. č. 436; sign. ŘKř 139</idno></bibl></sourceDesc></fileDesc><projectDesc><p n="comment">Dispozice textu je s dílčími úpravami převzata z listiny krále <persName authId="rbm:p111114" reg="Václava IV." reg2="Václava IV.">Václava IV.</persName> z 2. dubna 1399 (NA Praha; Křižovníci s červenou hvězdou – generalát a konvent; inv. č. 379). Bienenberg 1787, s. 64–67; Teige 1915, s. 339, č. 49.</p><p n="process">Dle digitalizátu originálu s přihlédnutím k RI XI NB/6, č. 355.</p><p n="transcription">Dle digitalizátu originálu.</p></projectDesc><revisionDesc><p n="regest"><date type="creation" value="2026-08-31">ZV</date></p><p n="transcription"><date type="creation" value="2026-08-31">ZV</date></p></revisionDesc></teiHeader><charter><chDesc><issued><issueDate><p><date reg="1437-08-02" value="1437-08-02"></date></p></issueDate><issuePlace><placeName authId="rbm:g111347" reg="Cheb" reg2="Cheb (Egre, Ratisponensis diocesis)">Cheb <transcription>(Egre, Ratisponensis diocesis)</transcription></placeName></issuePlace><relevantPersonal><testis>N/A</testis><sealDesc><sigillant>císař <persName authId="rbm:p111112" reg="Zikmund" reg2="Zikmund">Zikmund</persName></sigillant><legend>[Posse 1910, tab. 17, č. 1–2]</legend><sealColor>přírodní v misce z přírodního vosku</sealColor><sealAttachment>přivěšené na pergamenovém proužku, zlomek</sealAttachment></sealDesc></relevantPersonal></issued><publicationStmt><witList><witness><archIdentifier sig="A"><p>originál; pergamen</p></archIdentifier></witness></witList></publicationStmt><abstract><p>Císař <persName authId="rbm:p111112" reg="Zikmund" reg2="Zikmund (Sigismundus dei gracia Romanorum imperator, semper augustus ac Ungarie, Bohemie, Dalmacie, Croacie et cetera rex)">Zikmund <transcription>(Sigismundus dei gracia Romanorum imperator, semper augustus ac Ungarie, Bohemie, Dalmacie, Croacie et cetera rex)</transcription></persName> oznamuje, že někteří bratři řádu křižovníků s <add>červenou</add> hvězdou u paty pražského mostu <quote>nonnulli fratres ordinis cruciferorum cum stella in pedepontis Pragensis</quote> jsou zachvácení zhoubným nepokojem, že nejenže odmítají poslušnost svému představenému, ale mrhají svěřeným majetkem a jeho výtěžky, které by měly sloužit dobru všech, zcizují pro své vlastní obohacení. Tvrdošíjně odmítají, když po nich jejich nadřízení požadují vyúčtování. Když je jejich nadřízení napomínají, aby se řídili pravidly, disciplínou a ctnostmi řádu, utíkají, vedeni satanem, pod ochranu knížat, hrabat, pánů a dalších mocných osobností <quote>principum, comitum, baronum seu aliorum potentum</quote>, aby se zbavili povinnosti poslušnosti a mohli si dělat, co se jim zlíbí, a spolčují se s cílem sesadit své představené. Dále uvádí, že duchovní, kteří se svobodně zasvětili Bohu, by měli zemřít pro svět a žít pro Krista, protože kdo položí ruku na pluh a ohlíží se zpět, není způsobilý pro království Boží <quote>nemoque mittens manum ad aratrum et retrospiciens aptus est regno dei</quote> <add>L 9, 62</add>. Někteří bratři vedou nevázaný a opovrženíhodný život, čímž vážně poškodili řád, poškodili českou královskou komoru, k níž řád náleží <quote>regalis Bohemie, ad quam spectat, camera evidenter offenditur</quote>, a v neposlední řadě často omezili slabé a nemocné v uspokojování jejich potřeb. Protože <persName authId="rbm:p111112" reg="Zikmund" reg2="Zikmund">Zikmund</persName> nechce, aby život nebo smrt tolika potřebných závisela na podobných nespolehlivých osobách, přikazuje <quote>precipimus et <ins><add>…</add></ins> mandamus</quote> řádovému velmistru <persName authId="rbm:p111301" reg="Erasmovi" reg2="Erasmovi (Erasmo, ordinis predicti supremo magistro)">Erasmovi <transcription>(Erasmo, ordinis predicti supremo magistro)</transcription></persName> a jeho nástupcům se slibem přízně, aby bez jakýchkoliv obav, s vyloučením veškerého odvolání a podle závažnosti provinění zakročili proti takovým řeholníkům, kteří se oddávají excesům, a aby je přiměli k nápravě, pokání a opětovnému podřízení se řádu <quote>ad correccionem, penitenciam et regularem disciplinam procedat</quote>. Dále přikazuje <quote>Mandantes</quote> všem komturům, proboštům, převorům, plebánům a dalším členům řádu <quote>commendatoribus, prepositis, prioribus, plebanis et ceteris dicti ordinis fratribus</quote>, aby v případě potřeby a na vyžádání věrně podporovali svého velmistra a jeho nástupce při nápravě, ukládání pokání a prosazování řeholní kázně a aby se společně s ním postavili proti spiklencům. <persName authId="rbm:p111112" reg="Zikmund" reg2="Zikmund">Zikmund</persName> přikazuje všem knížatům, pánům, šlechticům, rytířům, panošům, purkrabím, zejména pražskému purkrabímu, jakož i kastelánům, obcím měst, městeček a míst a jejich správcům v <placeName authId="rbm:g111107" reg="Českém království" reg2="Českém království">Českém království</placeName> a podřízených zemích <quote>universis insuper et singulis ducibus, baronibus, nobilibus, militibus<b>,</b> clientibus, purggraviis et signanter Pragensi purggravio, castellanis civitatum, opidorum et locorum communitatibus et rectoribus eorundem per et infra regnum nostrum Bohemie et terras eidem subiectas</quote>, aby podobně neposlušné řeholníky neukrývali, nepodporovali je a nechránili je před velmistrem a jeho konventem, nýbrž aby se snažili na žádost velmistra nebo jeho poslů <quote>nuncciorum eius</quote> vydávat velmistrovi řeholníky, kteří mají být podle řádových stanov potrestáni. Pokud by někdo veřejně nebo tajně porušil uvedený příkaz a ukrýval nebo podporoval neposlušné, vzpurné a odpadlé řeholníky, upadne do nepřízně krále a bude potrestán pokutou ve výši 50 zlatých hřiven <quote>penam quinquaginta marcharum auri</quote>, z nichž polovina připadne královské pokladně <quote>medietatem nostro et successorum nostrorum, regum Bohemie, erario sive fisco</quote> a druhá poškozeným stranám.</p></abstract><transcription><p>Sigismundus dei gracia Romanorum imperator, semper augustus ac Ungarie, Bohemie, Dalmacie, Croacie et cetera rex. Notum facimus tenore presencium universis inter assiduas quottidianasve meditacionum imperialium curas, que circa procurandas nostrorum fidelium commoditates animum nostrum torquendo confodiunt, hec nobis adest sollicitudo frequencior, qualiter temporibus nostris religiose deoque dicate persone non solum sub optate pacis amenitate permaneant, verum eciam parili inter ipsos stante concordia superioribus suis in cunctis licitis et honestis pareant et intendant. Intelleximus etenim, qualiter nonnulli fratres ordinis cruciferorum cum stella in pede pontis Pragensis tanto sint pestifere inquietudinis ardore succensi, ut non solum ab obediencia sui superioris inconsulte recedant, verum eciam bona seu hospitalitates ipsorum commissas regimini distrahendo dilapidant ac eorum utilitates, quas ad communem necessitatem servare debuerant, proprios convertunt in usus et quod apparet deterius hiis de reddenda per ipsos de perceptis, prout iustum est, racione debita per superiores suos requisiti, hanc ipsis facere obstinati recusant, ymo, quod magis est quodque animo turbato referimus, dum ipsos ad observanciam regularis discipline et honestorum quidem morum providencia superioris, prout tenetur, monendo sollicitat, hii post sathan conversi principum, comitum, baronum seu aliorum potentum se tuicioni committunt sub eo proposito, ut ab obediencie iugo soluti perpetrandi, que voluerint, liberam habeant facultatem. Conspirantes nichilominus in destitucionem superiorum suorum, quos ex obediencie debito tenentur merito revereri.</p><p>Nos igitur attendentes, quod religiosi, qui se sponte deo et religioni dedicaverunt, mortui debent esse mundo et vivere Christo, nemoque mittens manum ad aratrum et retrospiciens aptus est regno dei, advertentes eciam, quod ex huiusmodi fratrum dissoluta et flocci pendenda vita ordo predictus gravibus damnis atteritur, regalis Bohemie, ad quam spectat, camera evidenter offenditur et postremum infirmis et debilibus in eorum necessitatibus multipliciter derogatur, patique nolentes, ut a personis tam levibus tot miserabilium personarum pendeat mors et vita, religioso viro Erasmo, ordinis predicti supremo magistro, ac ei, qui pro tempore magister fuerit, seriose precipimus et sub nostri favoris obtentu expresse mandamus, quatenus adversum huiusmodi fratres talibus excessibus irretitos quovis terrore subducto et omni prorsus appellacione semota secundum qualitatem excessuum ad correccionem, penitenciam et regularem disciplinam procedat. Mandantes nichilominus commendatoribus, prepositis, prioribus, plebanis et ceteris dicti ordinis fratribus, quod prefatum magistrum Erasmum et ipsius successores in correctionibus, penitenciis et disciplinis regularibus, ut predicitur, contra huiusmodi rebelles, inobedientes et dissolutos tocies, quocies opus fuerit, et per eum requisiti fuerint, quo ad hoc fideliter adiuvare ac una cum ipso se conspiratoribus talibus opponere debeant cum effectu. Et ut talibus imposterum vagandi precludatur occasio prefatique magister et conventus circa libertates et laudabiles consuetudines, quibus freti sunt hactenus, efficaciter conserventur, universis insuper et singulis ducibus, baronibus, nobilibus, militibus, clientibus, purggraviis et signanter Pragensi purggravio, castellanis civitatum, opidorum et locorum communitatibus et rectoribus eorundem per et infra regnum nostrum Bohemie et terras eidem subiectas constitutis virtute presencium districtius inhibemus, ne tales inobedientes, rebelles et profugos fratres ad domicilia seu loca sua recipiant nec ipsos confoveant aut contra magistrum prefatum et eius conventum quomodolibet tueantur, quin pocius ipsos ad requisicionem magistri seu nuncciorum eius sibi presentare studeant, per ipsum secundum ordinis instituta puniendos. Quod si quis secus facere et contra presentem inhibicionem nostram huiusmodi inobedientes, rebelles, discolos et distortos fratres receptare seu fovere presumpserit publice vel occulte, hic preter indignacionem nostram gravissimam penam quinquaginta marcharum auri se noverit incursurum, quarum medietatem nostro et successorum nostrorum, regum Bohemie, erario sive fisco, residuam vero partem iniuriam passorum usibus decernimus irremissibiliter applicari. Presencium sub nostre maiestatis sigillo testimonio litterarum datum Egre, Ratisponensis diocesis, anno domini millesimo quadringentesimo tricesimo septimo, die secunda mensis Augusti, regnorum nostrorum anno Hungarie et cetera quinquagesimo primo, Romanorum XXVII, Bohemie XVIII, imperii vero quinto.</p></transcription></chDesc><tenor><nota place="Na plice"><transcription><i>Ad relatione<add>m</add> d<add>omi</add>ni </i><persName authId="rbm:p111401" reg="Gasparis" reg2="Gasparis"><i>Gaspar<add>is</add></i></persName><i> ca<add>n</add>cellarii </i><persName authId="rbm:p111356" reg="Petrus Kalde" reg2="Petrus Kalde"><i>Petrus Kalde</i></persName>.</transcription></nota><nota place="Na rubu"><transcription><i>Sententia coercitiva a </i><persName authId="rbm:p111112" reg="Sigismundo" reg2="Sigismundo"><i>Sigismundo</i></persName><i> imperatore pro fratribus inobedientibus lata anno 1437</i>.</transcription></nota></tenor><back><listBibl type="print"><bibl></bibl></listBibl><listBibl type="regesta"><bibl><ref target="https://www.regesta-imperii.de/id/1437-08-02_5_0_11_2_0_6338_12024" type="external"></ref><ptr target="https://www.regesta-imperii.de/id/1437-08-02_5_0_11_2_0_6338_12024" type="external">RI XI, č. 12024</ptr> (němčina)</bibl><bibl><ref target="https://vademecum.nacr.cz/vademecum/permalink?xid=95a5158df72f72bb415f4a3c386dadc7&amp;scan=2605d220-c4c8-45fc-aa06-0281fc8d02c4" type="external"></ref><ptr target="https://vademecum.nacr.cz/vademecum/permalink?xid=95a5158df72f72bb415f4a3c386dadc7&amp;scan=2605d220-c4c8-45fc-aa06-0281fc8d02c4" type="external">Beránek – Beránková 1983, s. 250, č. 436</ptr> (čeština, dle A)</bibl><bibl>RI XI NB/6, č. 355 (v tisku, němčina)</bibl></listBibl><listBibl type="studies"><bibl>Bienenberg 1787, s. 76</bibl><bibl>Frind 1872-III, s. 229</bibl><bibl>Ekert 1883, s. 336</bibl></listBibl><listBibl type="translation"><bibl></bibl></listBibl><listBibl type="facsimilia"><bibl sig="A"><ref target="https://www.monasterium.net/mom/CZ-NA/RKr/436/charter" type="external"></ref><ptr target="https://www.monasterium.net/mom/CZ-NA/RKr/436/charter" type="external">Monasterium</ptr></bibl></listBibl></back></charter></cei>