Král Zikmund (Sigismundus dei gracia Romanorum rex) uděluje dedimus, donavius et contulimus, ymmo damus, donamus et conferimus
Matěji (Mathias), Emerichu z Pavlovce (Emerico de Palocz) a jejich bratru Juraji z Pavlovce (Georgio), biskupovi v Transylvánii a zvolenému biskupovi v Ostřihomi (episcopo Transsilvano et postulato Strigoniensis), jejich dědicům a nástupcům heredibus et successoribus universis
za níže uvedené služby hrad Sokoľ (castrum nostrum Zakolya appellatum) v Šarišské župě (in comitatu de Saros situatum), dříve patřící Ladislavu (Ladislao) a Františkovi (Francisco), synům Štěpána Bebeka z Plešivca (filiis comitis Stephani Bebek de Pelsewcz), soudci uherského krále Ludvíka I. z Anjou (iudicis curie condam serenissimi principis domini Lodovici regis Hungarie), který král vyměnil s Janem Velikým z Plešivca (Iohanni Magno), synem téhož Ladislava, za hrad Hrušov (pro castro nostro Hrusso appellato) v Tekovské župě (in comitatu Borsiensi)1 K tomu blíže dokument z 3. června 1423. ZsO X, s. 305–306, č. 719.
, Kenezycz (Kenezycz), Kendi (Kendi), Žikava (Sykwa), Machulince (Maholya), Bory (Bory), Leves (Leves), Hostie (Kerezthwr), Jedľové Kostoľany (Koztolyan), Kychew (Kychew), Revúcka Lehota (Kyslehota) a Veľká Lehota (Naghlehota vocatis), panství Zabar (possessione Zabar vocata) a polovinu panství Radnovce (medietate possessionis Radnoldfalwa vocate) v Gemerské župě (in comitatu Gwmuriensi), které se dostalo do rukou krále po vymření mužské rodové linie per deffectum seminis
Deche (Deche) a Ladislava ze Zabaru (Ladislai de dicta Zabar), panství Kovarce (possessione Kowarcz appellata) v Nitranské župě (in comitatu Nytriensi), vesnice Sokoľ, Kostoľany nad Hornádom (Zenthestwan), Vieska nad Žitavou (Wyfalw), Berky (Berky), Biskád (Bykzad), Ružín (Rwsynth), Malá Lodina (Felsewladna), Veľká Lodina (Alsowladna) a Tepličany (Tapilczan nominatis) v Šarišské župě, se cly, výhodami a vším příslušenstvím, tedy vesnicemi, poli, lesy, pastvinami, vinicemi, mlýny a řekami villis, prediis, tenutis et pertinentiis, terris eciam arabilibus cultis et incultis, pratis, fenilibus, silvis nigris, pinosis et aliis quibuscunque tam scilicet dolabrosis, quam permissionalibus, virgultis, rubetis, saltibus, nemoribus, montibus, vallibus, pascuis, agris, aquis, piscinis aquarumque decursibus, molendinis molendinorumque locis et generaliter cunctis utilitatum earundem integritatibus, quovis nominis vocabulo vocitatis
. Matěj a Emerich z Pavlovce se vyznamenali mnoha zásluhami a věrnými službami, když hájili zájmy krále proti prelátům, baronům a magnátům, jež podněcovali v Uherském království (in regno nostro Hungarie) k úkladnému sesazení krále in totalem nostram eliminationem et depositionem coroneque nostre
a lstivými intrikami dosazení Ladislava Karla z Durazza (Ladislaum Karoli de Duracio), devastaci a drancování celého království; bez ohledu na vynaložené prostředky, svůj život a uvěznění blízké osoby, spolu s Petrem Perényi (Petro de Peren), županem v Székelyföld (alias comiti Siculorum nostrorum), zakročili proti Štěpánu z Debrew (Stephano de Debrew) a jeho příznivcům suis fautoribus
, kteří pod praporem Ladislava z Durazza rozdmýchali smrtící boj proti jeho věrným poblíž města Veľká Lehota2 Narážka na konflikt s neapolským pretendentem z počátku 15. století. K tomu blíže Schönherr 1897, s. 653–664; Mályusz 1984, s. 50–52.
. Emerich nasadil svůj život v boji s nevěřícími v Bosně (in regno nostro Bozne), kde se střetl se splitským vévodou Hrvojem Vukčićem (Herwoya duce Spaleti) u hradu Dobor (castrum nostrum Dobor appellatum)3 Připomínka událostí z roku 1394.
. Uvedení bratři rovněž podporovali krále během jednání se zástupci Francie (in Francie), Aragonu (Aragonie) a Anglie (Anglie regnis). Konečně prokázali své služby, když se král snažil vykořenit kacířské soupence odsouzeného Jana Viklefa (Iohannes Wykleph) a Jana Husa (Iohannes Hwz) v Českém království (in predicto paterno regno nostro Bohemie), kteří se nebáli zničit nespočet kostelů, klášterů a dalších sakrálních staveb zbudovaných k velebení Boha, obrazů Ježíše Krista, Panny Marie a všech svatých innumeras ecclesias, monasteria et claustra diversorum ordinum ad cultum et laudem nominis divini mirifice fabricatas et constructa in contemptum divine maiestatis evertendo et conburrendo imaginesque cruciferi domini nostri Iesu Christi eiusque intemerate genetricis virginis Marie ac omnium sanctorum et sanctarum dissecando
, páchat nevýslovné škody a ohavné druhy zla; své služby prokázali konkrétně v době, když uvedení kacíři začali ohrožovat Uherské království. Král vyjímá panství Kľačany (possessione Kalaczan nominata) z příslušenství hradu Sokoľ a přiděluje ho se souhlasem své manželky Barbory Celjské (Barbare, eadem gracia predictorum regnorum nostrorum regine) a uherských baronů ke zboží města Košic (ad civitatem nostram Cassoviensem).
Nos Sigismundus dei gracia Romanorum rex, semper augustus ac Hungarie, Bohemie, Dalmacie, Croacie et cetera rex, memorie commendamus tenore presencium significantes quibus expedit universis, quod cum fideles nostri grate et sincere dilecti magnifici viri Mathias et Emericus de Palocz, pridem secretarii cancellarii nostre maiestatis, nunc vero inter ceteros honores de Bereg et Borsodiensis comitatuum comites et castri nostri de Dyosgewr capitanei, plurimis virtutum meritis et fidelitatis obsequiis indesinenter et sine intermissione nobis exhibitis non solum coram nostre maiestatis oculis laudabiliter et virtuose effulserint, verum etiam cunctorum obtutibus eorum probitatis opera apparent evidenter, nolentes igitur, sicut nec debemus tam attollenda ipsorum merita et fidelitatis opera sub silentio pertransire, sed potius aliis in futurum in exemplum aperire et quasi quoddam bonitatis speculum proponere singulis anchelantes quibusque fidelibus continue intuendo ex huiusmodi eorundem serviciis preclarissimis et meritis ea particulariter duximus referanda, quod temporibus non diutive elapsis, quod dolenter referimus nobis extra hoc pecculare regnum nostrum Hungarie pro fastigio iuris nostri patrimonii, scilicet in acquisitione sacri tituli imperialis, quo olim temporibus nostrorum genitorum sublimes aule Bohemie in gloria felicitatis et honoris rutilantes effulgebant in eo, ne iubar seu decor ille tanta nominis magnalitate prefulgens, quem primitivorum nostrorum excelsa brachia acquisierunt de laribus paternis in nostri honoris derogamen nostra tepiditate tolleretur aliquamdiu laborantibus, interim pacis emulo humanique generis inimico in quorundam prelatorum, baronum et magnatum dicti regni nostri Hungarie a nobis multa magnalitate ditatorum cordibus execrabilia atque nephandissima zyzaniorum genera seminante, ex quibus plurime dolositates, perditiones, invidie et rancores, velut ab abyssi puteo prodeuntes et mentes plurimorum confiindentes in regno nostro Hungarie predicto in pacis amenitate tunc constituto ingentis disturbii tempestates et grandium guerrarum discrimina cultum pacis et fructum iustitie opprimentes et pervertentia incitarant et predictorum prelatorum, baronum et magnatum nostrorum, scilicet emulorum comua superba in totalem nostram eliminationem et depositionem coroneque nostre in detestabile crimen lese nostre maiestatis in alium regem forensem, videlicet Ladislaum Karoli de Duracio dolosis machinacionibus translationem, necnon regni et regnicolarum nostrorum devastationem et derobationem erexerant, sed assistente nobis virtute altissimi, qui consilia iniqua dissipat principum et reprobat dictorum prelatorum, baronum et magnatum votis deviis et dolosis machinamentis in hac parte frustra remanentibus ipsisque premissa eorum dampnosa proposita perficere non valentibus, preallegatus Mathyus eximii consilii multa ingeniositate perspicuus, licet per prefatos nostros emulos diversis foveretur monitis, tarnen ipse sincere fidei mutans constantiam non verensque neque metuens se et cuncta sua bona pro nostri regii honoris exaltatione fortune casibus submittere, ymmo eciam captivitatem et detencionem prope sue persone per dictas nostros emulos sibi ad exterminum sue vite illatam et factam minime advertens, nec sic dictorum nostrorum rebellium urgitiva et suggestiva perversitate potuit aut maluit a sue fidelitatis tramite ahquantisper deviare, sed ut ipse nobis apcius et fidelius servire quiret, baronibus et nobilibus, quos pro parte nostre excellencie fore agnoverat, specialiter autem condam magnifico viro Petro de Peren alias comiti Siculorum nostrorum4 Nadepsáno.
aliisque nonnullis nostris fidelibus se adunando et coniungendo memoratis nostris emulis et rebellibus, notanter vero Stephano de Debrew ac suis fautoribus, qui erecto prefati Ladislai de Duracio banderio letale bellum adversus ipsos fideles nostros prope civitatem Naghpatak fovebant, viriliter preliaturus in campo se opponens nonnullosque ex eisdem nostris emulis in ore gladii sevientis perimens unacum suis fratribus et caris familiaribus placidum utique maiestati nostre exhibuit famulatum. Denique dum pro eliminandis et exinaniendis quibusdam nostris tunc infidelibus, videlicet Boznensibus et presertim Herwoya duce Spaleti, qui eotunc nonnulla fortalicia et castra nostra in regno nostro Bozne suo dominio temerarie subiugarat, ducto adversus eos exercitu valida gencium pluralitate suffulto quoddam castrum nostrum Dobor appellatum, tunc apud manus dicti Herwoye et suorum sequacium temerarie, ut prefertur, habitum expugnari facere cepissemus, tunc pretitulatus Emericus in sui agilitatis animositate multum strennuus inter alios fideles milites et proceres nostros in huiusmodi castri nostri expugnacione adversus abintra repugnantes bellica certamina committendo veluti adleta fortis sue milicie flores animositate leonina protendens nonnullos abintra pugnantes per crebros et assiduos suorum telorum ictus letaliter sauciavit aliosque crudeliter interemit, quibus et aliis ipsorum nostrorum fidelium se dictis inimicis nostre maiestatis pro reobtencione dicti nostri castri viriliter opponencium animosis actibus et insultibus bellicosis iidem emuli nostri opido perteriti dictum castrum nostrum nobis reddere coacti extiterunt, ubi ipse Emericus a predictis nostris emulis quoddam vulnus letale in suo corpore excidium sue vite indicans perferre non expavit. Nichilominusque demum nostra maiestate pro sacrosancte Romane ac universalis ecclesie sacrique Romani imperii status reformacione et a diu desiderate unionis ordinacione, que iam divini consilii providencia effectum sortita fuit et est concupitum, in Alamanie partibus et presertim in sacrosancto generali Constanciensi concilio ad id in spiritu sancto congregate sumpmo opere et laboribus sarcinosis humeris nostris regiis impositis pro felici ipsius optate unionis confirmacione ardenti desiderio laborante primum idem Mathyus et dehinc ipse Emericus honore cum ingenti nostram visitando celsitudinem maiestati nostre in quamplurimum principum, dominorum et magnatum nobis eo tempore in diversis mundi partibus et presertim in Francie, Aragonie et Anglie regnis hincinde proficiscentibus assistencium obtutibus non modica servicia celsitudini nostre placibilia exhibere non obmiserunt. Postremo siquidem et ultimo maiestate nostra animo evellendi et extirpandi diu ab ecclesia dampnatos heretice pravitatis fautores et imitatores puta Bohemos in predicto paterno regno nostro Bohemie pululantes, qui a veritatis et orthodoxe fidei via, quam eorum primitivi laudabiliter tenuerunt et coluerunt, deserta et postposita quandam viam erroneam et ab ecclesia universali et catholica dampnatam, quam primum quidam Iohannes Wykleph et ex post alter Iohannes Hwz ipsius heresis cultores propterea incinerati et in eorum et suorum sequacium perpetue dampnacionis interitum dogmatizare veriti non fuere, imitari machinantes innumeras ecclesias, monasteria et claustra diversorum ordinum ad cultum et laudem nominis divini mirifice fabricatas et constructa in contemptum divine maiestatis evertendo et conburrendo imaginesque cruciferi domini nostri Iesu Christi eiusque intemerate genetricis virginis Marie ac omnium sanctorum et sanctarum dissecando et dirumpendo innumerabilium Christianorum laureis martirum coronandorum sanguinem effunderunt, aliaque dampna indicibilia et nephanda malorum genera dampnabiliter perpetrarunt, ad idem regnum nostrum Bohemie accedente et ibidem non pauxilli temporis intervallo affectibus sudorosis per maxime laborante prefati Mathyus et Emericus comites cum eorum nobilium huius regni notabilium et valentium familiarium caterva decenter fulciti nobiscum procedentes nostroque lateri regio adherentes eciam inibi non sine carissimorum fratrum et dilectorum familiarium suorum morte et sanguinis effusione grandiumque expensarum exposicione ampliores et placibiliores nostre regie sublimitati genera servitiorum ostenderunt et quid amplius de ipius Mathyus, qui a sue adolescencie evo in aula nostra regia educatus extitit et commendabiliter conversatus, ac Emerici fratris sui virtuosis actibus ac sumpme attollendis obsequiis, quorum non est numerus longo sermone obducimus aures auditorum, quoniam ydem varios virtutum modos virtutibus adaugere cupientes in cunctis nostris et regni nostri validis agendis et arduis expedicionibus iuxta status rei decenciam et honoris nostri uberrimum incrementum suorum probabilium actuum virtuositate adeo studuerunt se nostris beneplacitis conformare, quod noster regius animus in ipsorum virtuosis obsequiis mitissime conquievit, propter que dignum arbitrantes, ut ubi multitudo precessit servitiorum, ibi digna merces sequi debet premiorum, quoddam castrum nostrum Zakolya appellatum in comitatu de Saros situatum, nunc apud manus nostras regias habitum, quod alias condam magnificis Ladislao et Francisco filiis comitis Stephani Bebek de Pelsewcz, iudicis curie condam serenissimi principis domini Lodovici regis Hungarie, patris et soceri nostri carissimi felicis recordationis et per consequens Iohanni Magno filio ipsius Ladislai pridem magistro tavarnicorum nostre maiestatis in perpetuum contuleramus, quodque idem Iohannes Magnus tandem pro castro nostro Hrusso appellato in comitatu Borsiensi habito, necnon possessionibus Kenezycz, Kendi, Sykwa, Maholya, Bory, Leves, Kerezthwr, Koztolyan, Kychew, Kyslehota et Naghlehota vocatis, necnon quodam predio habitatoribus destituto sub predicto castro Hrusso existente ad idem castrum Hrusso spectantibus et pertinentibus ac tributis in dictis possessionibus Sykwa, Kerezthwr et Koztolya exigi solitis, item possessione Zabar vocata et medietate possessionis Radnoldfalwa vocate in comitatu Gwmuriensi adiacentibus per deffectum seminis condam, quod Deche et Ladislai de dicta Zabar ad manus nostras regias iuxta regni nostri consuetudinem devolutis ac altera possessione Kowarcz appellata in comitatu Nytriensi habita et tribute in eadem Kowarcz exigi consueto, aliisque omnibus eiusdem et ipsarum utilitatibus et pertinenciis universis maiestati nostre et manibus nostris regiis resignavit et sub forma concambialis permutacionis restituit simulcum possessionibus seu villis Zakolya, Zenthestwan, Wyfalw, Berky, Bykzad, Rwsynth, Felsewladna, Alsowladna et Tapilczan nominatis omnino in comitatu Saros predicto habitis, necnon tribute in possessione Zenthmargytha nuncupata nobilium de Iekelfalwa in comitatu Scepusiensi sita exigi consueto ac alio tributo tantummodo de struibus lignorum super fluvio Harnad vocato descendentibus in villa Zakolya predicta exigi solito ceterisque universis et singulis possessionibus, villis, prediis, tenutis et pertinentiis, terris eciam arabilibus cultis et incultis, pratis, fenilibus, silvis nigris, pinosis et aliis quibuscunque tam scilicet dolabrosis, quam permissionalibus, virgultis, rubetis, saltibus, nemoribus, montibus, vallibus, pascuis, agris, aquis, piscinis aquarumque decursibus, molendinis molendinorumque locis et generaliter cunctis utilitatum earundem integritatibus, quovis nominis vocabulo vocitatis, eciam si que talia forent, de quibus in presentibus mentio fieri deberet specialis, sub ipsarum veris metis et antiquis limitibus ad huiusmodi castrum, possessiones et villas rite spectantibus et pertinencibus, excepta tantummodo possessione Kalaczan nominata primitus ad idem castrum Zakolya pertinente, quam nunc ab eodem removentes et sequestrantes ad civitatem nostram Cassoviensem applicare proposuimus et annectere, ex certa sciencia nostre maiestatis, necnon serenissime principis domine Barbare, eadem gracia predictorum regnorum nostrorum regine, conthoralis nostre carissime consensu et beneplacita voluntate prelatorumque et baronum nostrorum sano ad id accedente consilio nove nostre donacionis titulo et omni eo iure, quo illud et eedem quibuscumque rationibus seu causis nostre incumbunt collacioni, memoratis Mathyus et Emerico de Palocz, necnon reverendo in Christo patri domino Georgio, episcopo Transsilvano et postulato Strigoniensis, fratri ipsorum carnali, eorumdemque Mathius et Emerici, heredibus et successoribus universis de manibus nostris regiis dedimus, donavius et contulimus, ymmo damus, donamus et conferimus iure perpetuo et irrevocabiliter possidendam, tenendam pariter et habendam salvo iure alieno, assumentes nichilomini nostro et successorum nostrorum regum scilicet Hungarie nominibus, eosdem domini episcopi ac Mathyus et Emericum, eorumdemque Mathyus et Emerici successores universis in dominio predicti castri Zekolya ac antedictarum possessionum pertinenciarum et tributorum, ad idem spectancium, contra quoslibet impetitores, causidicos et actores intra et extra iudicium, ubilibet protegere teneri defensare et expedire propriis nostris et eorumdem nostrorum successorum laboribus et expensis. In casu vero, quo nos vel dicti nostri successores sepefaces dominum episcopum Mathyus et Emericum, eorumdemque Mathius et Emerici heredes et successores in dominio predicti castri Zekolya ac possessionum tributorum et pertinenciarum predictarum ad idem spectancium conservare defendere et expedire non possemus aut nequirent, ex tunc nos dictique nostri successores aliud castrum possessionibus seu villis tributis pertinenciis redditibusque et proventibus ac quantitate, qualitate et fructuositate prenarrato castro Zekolya equinalens in hoc regno nostro Hungarii eisdem domino episcopo ac Mathyas et Emerico, fratribus suis, eorumdemque Mathyus et Emerici heredibus et successoribus dare, donate et confirme tenebimur obligabuntur eo facto. Harum nostrarum vigore et testimonio literarum, quos in formam nostri privilegii redigi faciemus dum nobis in specie fuerint reportare. Datum Bude in festo sanctorum Symonis et Iude apostolorum anno domini millesimo quadringentesimo vigesimo tercio, regnorum nostrorum anno Hungarie et cetera XXXVII°, Romanorum XIIII° et Bohemie quarto.