KOMPLETNI REFERENCE PUVODNI LISTINY
Dle edice MC I, s. 217–219, č. 120.
Dle edice MC I, s. 217–219, č. 120.
N/A
prostý soudobý opis
quæ fuit octava Paschæ
, 27. dubna die XXVII mensis Aprilis
, kdy mělo proběhnout jednání s českým poselstvem cum nuntiis et ambasiatoribus Bohemorum
v circa horam vesperorum
ac aliis potentibus et prudentibus viris
v doprovodu asi 250 koní cum ducentis et quinquaginta equis
, ale nikdo z Čechů se zde neobjevil. VIII mensis Maii
do cum xc equis
. Následující den sequenti die
Pax vobis
quomodo magna injuria suæ parti a nobis fuisset hactenus irrogata, et quod numquam potuerint hucusque a nobis obtinere audientiam, quare coacti fuerint se armis defendere; unde tot strages et mala hactenus provenerunt
. Následně se česká delegace zajímala, s ohledem na umožněné slyšení u posvátného koncilu v
Během několikadenního jednání se objevily četné téměř beznadějné obtíže, které koncilní vyslance donutily jednat nad rámec obdržených instrukcí, zvláště proto, že mezi zdejšími lidmi se šířilo mínění, že duchovní a zejména koncilní vyslanci mohou zajistit mír, budou-li si to přát. Dokonce se na ně v tomto ohledu obrátili Pražané se svými stoupenci domini de Praga cum suis fautoribus
a žádali koncilní vyslance vynaložit veškeré možné úsilí a učinit možné ústupky, aby s nimi ke koncilu přišli také sirotci a táborité Orphani scilicet et Taboritæ
, kteří dohodě nejsou příliš nakloněni. Proto po poradě s knížaty, doktory a rozvážnými muži souhlasili s některými veřejně dohodnutými, ale písemně nezachycenými podmínkami, mimo jiné s tím, že Češi nesmějí nikoho z jejich strany zvát na své bohoslužby, kázání a disputace ad sua divina, sermones, disputationes
.
Následně čeští diplomaté žádali na rukojmí z řad knížat a významných osob, D. Wilhelmus dux Bavariæ protector concilii
. Současně bylo dohodnuto, že vlastní plné glejty mají vydat také všechna knížata, páni a obce, jejichž územím budou čeští vyslanci procházet nebo na něm pobývat, včetně města
Nad rámec písemné dohody požadovali čeští delegáti královu osobní přítomnost sed diversis et adversis, unus occasione fidei, alter pro hereditate sua paterna, unus pro debitis, quidam causa prædæ, unus sic alter sic ageret
, takže na paušální příměří nelze přistoupit. O příměří či mír však mohli zájemci požádat nadcházející husitský sněm osobně nebo prostřednictvím posla a obdržet odpověď, zatímco Češi by příměří uzavřeli s těmi, přes jejichž území husité
Jednadvacátého dne pobytu v Srov. regest.die XVIII Maii
s nadějí na budoucí mír a jednotu. Zatímco falckrabě ego me sponte obligavi, et confido, quod concilium honori meo provideat
. Tehdy také vypracovali vzor glejtu pro knížata, pány a obce, jejichž územím měli husitští vyslanci procházet quem singuli principes, domini et communitates, per quorum terras ambasiatores Bohemorum transire haberent
, jehož znění je uvedeno níže.
Adveniente postmodum die XXVII mensis Aprilis, quæ fuit octava Paschæ, constituta a nobis ad tractandum cum nuntiis et ambasiatoribus Bohemorum in Egra, venimus nos omnes præfati concilii nuntii in dicto procuratorio nominati cum illustribus principibus dominis scilicet Friderico marchione et Johanne duce Bavariæ etc. ac aliis potentibus et prudentibus viris, quasi cum ducentis et quinquaginta equis circa horam vesperorum præfatæ diei: sed nemo de Bohemis tunc comparuit. Scripserunt autem nobis Mathias Clumpezan capitaneus Piescensis et Nicolaus Humbolcz protonotarius majoris civitatis Pragensis, quomodo communitas Pilznensis, dominus de Schwamberg et alii in districtu Pilznensi morantes nondum dedissent salvum conductum parti suæ prout opus haberent, quare et nuntii sui non venissent ad diem constitutum; et petierunt sibi provideri de sufficienti salvo conductu usque ad nos, et tunc vellent nobiscum loqui et tractare super sibi commissis. Et habito salvo conductu literali et armato dictorum principum, Egrensium etiam et communitatis zum Elenbogen, venerunt dicti Mathias et Nicolaus ad dictos principes et nos, et obtento salvo conductu et sufficienti securitate pro nuntiis et ambasiatoribus suæ partis, venerunt VIII mensis Maii in Egram cum xc equis. Et sequenti die convenimus tam ipsi quam nos in hospitio dicti D. Marchionis; et magister Henricus Toke canonicus Magdeburgensis, sacræ paginæ professor, unus de ambasiatoribus concilii, ipsos pulchro sermone, deducendo verbum evangelicum "Pax vobis", benigne suscepit; in quo magnam habuerunt complacentiam et gratanter receperunt. Et post hoc in verbo magistri Joh. de Rokisano prædicatoris in Praga proposuerunt, quomodo magna injuria suæ parti a nobis fuisset hactenus irrogata, et quod numquam potuerint hucusque a nobis obtinere audientiam, quare coacti fuerint se armis defendere; unde tot strages et mala hactenus provenerunt. Cum autem sacrum Basiliense concilium nunc sibi obtulerit liberam cum plena securitate audientiam, petierunt cognoscere, quisnam modus esset audientiæ futurus et qualem sibi securitatem et salvum conductum deliberasset præstare. Sed antequam nos ad ulteriora procederemus, petivimus ab eis, ut suum exhiberent, procuratorium nostrum exhibentes. Super quo habita deliberatione responderunt, quod ad quoscunque fuissent hactenus per partem suam transmissi, semper fuissent crediti, nec umquam ab eis fuisset petitum mandatum; et sic in illa fide more suo venissent ad nos; nec aliquatenus dubitare deberemus, quin quidquid per eos nobiscum tractaretur et concluderetur, hoc per suam partem totum ratum, gratum et firmum perpetuo haberetur. Et sic incepimus tractare de modo et forma audientiæ et salvis conductibus suis ambasiatoribus præstandis; et tandem post multas difficultates et altercationes super his concordavimus, prout in articulis et forma salvi conductus, qui sequuntur, clarius apparebit.
Pendente autem per aliquot dies hujusmodi inter nos tractatu et ingerentibus se plurimis quasi desperatis difficultatibus, quæ nos urgebant a datis nobis instructionibus utrumque recedere, clamor in populo suscitabatur, quod si nos ecclesiastici et præsertim nuntii concilii vellemus, tunc etiam pacem posset habere etc. Etiam domini de Praga cum suis fautoribus, qui multum inclinati fuerunt ad ea quæ sunt unitatis et pacis, nos supplices deprecabantur, quatenus omnem possibilem operam dare vellemus et in quantis possemus condescendere in finem quod et reliqui de sua parte, Orphani scilicet et Taboritæ, qui minus videbantur ad hoc affecti, cum ipsis ad concilium venirent; quod si fieret, de concordia ulteriori et puriori sperarent. Quare communicato et repetito sæpe cum principibus, doctoribus et prudentibus consilio, tandem concordavimus; etiam aliqua, quæ publice deducta fuerunt in pactum, propter bonum pacis ipsis condescendendo, non sunt in scriptis redacta, ut scilicet quia neminem de parte nostra debent vocare aut invitare ad sua divina, sermones, disputationes etc.
Post hoc egerunt cum principibus et communitatibus de salvo conductu et securitate per ipsos præstandis. Et primum petierunt sibi poni obsides aliquos principes et notabiles personas. Quod cum simpliciter negatum fuisset, nimium nobis difficiles modos alios obtulerunt. Et cum sic quasi desperati super concordia hujusmodi tractatus videremur, et nunc vulgus vociferaret, quia per principes et communitates staret quominus concordiam haberemus, sæpe memorati principes, marchio et dux Johannes, ad laudem dei, honorem sanctæ matris ecclesiæ ac etiam pro pace et salute dicti regni Bohemiæ desuper inspirati, nemine hoc suadente, se obligarunt in forma, quæ inferius annotatur, et induxerunt communitatem Egrensem, quod se similiter obligavit. Post hoc etiam illustris princeps et dominus, D. Wilhelmus dux Bavariæ protector concilii ad instantiam sacri concilii se sic pariter obligavit. Fuit etiam tunc concordatum, quod salvus conductus, quem D. Rex Romanorum dare sperabatur, deberet fieri in forma salviconductus sacri concilii, et quod omnes principes domini et communitates ac ipsa civitas Basiliensis, per quorum terras et dominia Bohemorum nuntii essent transituri vel moraturi, suos plenos salvos conductus dare deberent.
Quæ cum facta essent, et sibi salviconductus concilii, regis, marchionis Brandeburgensis, Johannis et Wilhelmi ducum Bavariæ prædictorum ac etiam communitatis Egrensis et Basiliensis, ut ipsi postmodum adjecerunt, in Praga præsentarentur, ex tunc a parte nostra ipsis satisfactum esset, et ipsi ad mittendum suos ambasiatores ad concilium se disponere deberent: petierunt etiam tunc ipsi nuntii Bohemorum et optaverunt, quod D. Rex Romanorum in concilio præsens adesset, et quod concilium plenius congregaretur. Et dixerunt, quod antequam ambasiatores suos principales dirigerent, aliquos ipsi nuntios præmissuri essent, ad videndum et clarius se informandum de statu concilii et alis pro suis securitate et commoditatibus requisitis et necessariis. Etiam fuit a nobis multum seriose et instanter super generalibus treugis cum ipsis per tempus hujusmodi tractatuum nostrorum ineundis actum et propositum: ad quas domini de Praga cum suis benivole satis videbantur inclinati, sed presbyter Procopius respondit, quod tales treugæ non possent bene aut commode fieri, cum hujusmodi guerræ non solum ex una radice aut causa inter partes aut fautores partium hinc inde verterentur, sed diversis et adversis, unus occasione fidei, alter pro hereditate sua paterna, unus pro debitis, quidam causa prædæ, unus sic alter sic ageret. Quicunque autem de parte nostra treugas ab ipsis aut pacem desideraret, a sua congregatione, quam de proximo universalem essent habituri, per se aut suum nuntium hoc petere posset et sibi responderetur. Etiam dixerunt se ad hoc non habere a sua parte tota mandatum. Rogavimus tamen eos, quatenus ad hoc ipsi inclinati essent et hoc apud prædictam suam de propinquo habituram congregationem pro viribus promoverent, cum multis agendis negotiis et firmandæ perpetuo inter nos paci conferre posset; iniissent vero treugas cum eis, per quorum terras sui oratores ad concilium profecturi essent. Sed de hoc agere nolebamus, cum nuntii et procuratores universales essemus.
Et sic tandem conclusimus tractatus nostros in XXI die adventus nostri in Egram, et conclusa ac concordata in scriptis redegimus ac quorumdam nostræ et suæ partis tractatorum sigillis munivimus, et cuilibet parti unum ex his scriptis taliter munitis, quorum tenor inferius annotatur, in testimonium et robur gestorum assignavimus. Et ipsi Bohemi altissimo, quod ad hæc media unionis et pacis nos perduxisset, ac ipsi sacro concilio ac nobis nuntiis suis, quod ipsos tam benigne et amicabiliter in spiritu bonitatis tractassemus, gratias reverenter egerunt et nobis valedicebant. Memoratus vero magister Henricus mellifluo suo et solito eloquio ipsis in verbo virtutis taliter respondit, quod multis ex nobis et eis tunc præsentibus cordibus dilatatis in dulcissimas ut videbatur resolvebantur lacrymas. Unde et magnam tunc spem futuræ pacis et unionis concepimus, et sic die XVIII Maii inde recessimus, D. Duce Johanne et D. Friderico Parsperger decano Ratisponensi ad sua revertente. Nos vero reliqui ambasiatores concilii cum dicto marchione usque in castrum suum Blassenberg venimus. Et ibi D. Marchio movebat, qualiter suæ indemnitati ratione suæ obligationis et præstandi conductus per concilium provideri deberet; et cum diutius de hoc actum fuisset, et nullus ex nobis haberet mandatum sive potestatem obligandi concilium aliter, quam quod sibi et aliis pro viribus assisteret et cooperaretur potestate a deo sibi collata, quod omnes Christi fideles promissum salvumconductum servarent et nullatenus infringerent, sed magis ad conducendum concurrerent: ipse D. Marchio finaliter dixit: ego me sponte obligavi, et confido, quod concilium honori meo provideat, aut his similia verba. Et fuit tunc concepta quædam forma salviconductus, quem singuli principes, domini et communitates, per quorum terras ambasiatores Bohemorum transire haberent, præstare deberent; cujus etiam inferius tenor inseritur.