Sacrosancta generalis1 om. F.
synodus Basiliensis2 F etc. Basiliensi – representans.
in3 CD etc. in – representans.
spiritu sancto legittime congregata universalem ecclesiam representans carissimo ecclesie filio Sigismundo Romanorum4 CD etc. Romanorum – benedictionem.
imperatori semper augusto ac Hungarie Boemie etc. regi illustrissimo salutem5 F om. salutem – benedictionem.
et omnipotentis dei benedictionem. dum6 C dudum.
in mentis nostre archano revolvimus ac diligenti consideracione pensamus operose sollicitudinis studia continuatosque labores pro divini numinis gloria exaltacione catholice fidei conservanda ecclesie unitate ac profectu fidelium animarum per predecessores tuos et te indefesse ac indesinenter7 CD indeficienter.
impensos, tanta ex hiis opportune et feliciter gestis cordi nostro leticia nascitur, ut ea negare, que concedenda deposcis, minime valeamus. meminimus enim ex predecessoribus tuis Constantinum virum religiosissimum primum fidem8 CD veritatis fidem.
veritatis patenter adeptum licenciam dedisse per universum orbem suo degentibus imperio non solum fieri Christianos, sed9 B opakuje sed.
eciam ecclesias fabricandi et illis predia posse tribui10 C attribui.
. denique idem princeps donaria immensa ecclesie contulit et fabricam templi prime sedis beati Petri apostoli instituit so adeo, ut sedem inperialem relinqueret et beato Petro suisque successoribus profuturam concederet non justum arbitrans, ut, ubi sacerdocii principatum et Christiane religionis caput imperator celestis instituit, illic terrenus princeps habeat potestatem. novimus, quod, cum antecedentibus ipsum11 om. E.
annis hereticorum persecucione12 D prosecucionem.
fervente13 B favente.
Christi fidelibus docendarum14 B docendorum.
plebium minime daretur facultas, quia non erat episcopis licencia15 om. D.
in unum conveniendi, ipse primus imperator facultatem dedit Christianis libere congregari. post quod sancti patres de omni terrarum orbe convenientes inter alia Nicenum concilium celebrarunt, unum ex synodis quatuor, que velut quatuor evangelii libros catholica amplectitur et veneratur ecclesia. ex hiis patenter insurgit hujus gloriosissimi principis opera nostram fidem orthodoxam incrementa sumpsisse sanctam Romanam ecclesiam imperiali patrimonio extitisse dotatam ac per orbem undique dilatatam. que autem et quanta magna16 om. D; C alia magna.
alia beneficia sint ab aliis Romanis17 CD divis.
imperatoribus ejus successoribus, tuis vero predecessoribus, in ipsam ecclesiam collata et quid tandem per te tuorum predecessorum vestigia imitantem18 om. D.
pro conservacione unitatis ecclesiastice actum fuerit, fidelium nullus ignorat. solerti enim opera ac vigilantissima cura tua pestiferum olim scisma in dei ecclesia ortum non quidem recens, sed annosum satis non levibus, sed supremis onustum periculis, cum ex eo Christianitas varias scissa esset in partes, unum ecclesie corpus plura videretur habere capita quasi monstrum, dei favente clemencia tui diligenti studio in concilio19 CDE Constanciensi consilio.
Constanciensi funditus mansit extinctum. unde preseisis radicitus dissidiorum20 C vepribus dissidiorum.
vepribus tui auxilio confracte ac scisse ecclesie unitas fuit restaurata, pacis tranquillitas viguit, animorum Christi21 om. CD.
fidelium innovata fuit idempnitas, et cum defensor et advocatus dicaris ecclesie, ita egisti, ut nomini opera jugiter22 F impensa jugiter.
impensa convenirent. et ut hoc23 CEF hoc.
ageres, impendiis minime pepercisti, labores innumeros subire non dubitasti. novissime huic sancte Basiliensi synodo tuos solitos ad dei ecclesiam favores24 CD impendere favores.
impendere non desistis. a primordio enim nascentis hujus sacri concilii illud tuo munimine est tutatum, illud tuis favoribus ac25 DC et.
auxiliis in soliditate firmissima conservatum. attendentes igitur, quod ecclesie utilitatibus deservientes ecclesiastica dignum est26 om. C.
remuneracione gandere digneque nostris provisionibus consolari, sane pro parte tue celsitudinis27 B selsitudinis.
nobis oblate peticionis series continebat, quod28 om. CD.
, licet ex privilegio antiqua et approbata ac29 D et.
ab olim laudabiliter observata consuetudine comprobato Romanorum reges et imperatores tui predecessores post ipsorum susceptas per eos regales et imperiales infulas singulis collatoribus et collatricibus capitulis collegiis et conventibus per sacrum Romanum imperium ubilibet constitutis pro unico beneficio ecclesiastico cum cura vel sine cura, eciam si canonicatus et prebenda in metropolitanis30 CDE metropolitana.
aut cathedralibus sen collegiatis ecclesiis foret, ad eorundem collatorum collatricum capitulorum collegiorum et conventuum collacionem provisionem presentacionem seu quamvis aliam disposicionem communiter vel divisim pertinente pro singulis personis bene meritis et habilibus, quas ad n hoc ducerent eligendas, suas preces sive31 E seu.
nominaciones primarias dirigere ac collatores et collatrices capitula collegia32 om. E.
et conventus hujusmodi preces seu nominaciones sive personas33 D personis eisdem.
easdem34 C eisdem.
, pro quibus ille fiebant et porrigebantur, ad beneficia hujusmodi earundem precum obtentu admittere ac sedes apostolica et Romani pontifices qui fuerunt pro tempore ipsis35 CD přidává Romanorum.
imperatoribus et regibus pro ipsarum precum debita execucione36 F přidává et.
implemento assistere atque favere consuevissent, tamen postmodum, sicuti u displicenter nobis exponi fecisti, propter gracias expectativas aliasque provisiones et reservaciones apostolicas hactenus introductas ac37 om. CD.
varias derogacionum et irritantis decreti clausulas in se continentes nonnulli ex dictis Romanorum regibus et imperatoribus tuis predecessoribus so sepius frustrati fuerint, prout et tua serenitas precum seu nominacionum hujusmodi hucusque frustrata est effectu in sacri imperii dictique imperialis privilegii et consuetudinis jurisque resultantis ex illis detractionem ac lesionem non modicam pariter et offensam. quare ipsa tua celsitudo a nobis instancius postulavit, ut serenitati tue imperiali aliisque Romanorum imperatoribus et regibus successoribus tuis canonice intrantibus pro privilegii et consuetudinis hujusmodi conservacione oportune38 CD consulere opportune.
consulere curaremus. nos igitur ob premissorum tuorum predecessorum39 CD přidává divorum.
imperatorum et regum Romanorum ac tue celsitudinis merita digne memoranda postulacionibus tuis hujusmodi favorabiliter inclinati volumus et auctoritate universalis ecclesie tenore presencium ordinamus, quod exnunc40 CD ipsa.
cesarea majestas tua semel41 CD exnunc namísto semel tantum.
tantum quoad vixerit necnon singuli alii Romanorum reges et imperatores, qui exnunc inantea fuerint, canonice tamen intrantes privilegio et consuetudine imperialibus hujusmodi quoad preces sive42 om. E.
nominaciones, ut prefertur, faciendas perpetuis futuris temporibus libere et plenarie uti et gaudere possint et valeant ita videlicet, quod singuli archiepiscopi episcopi abbates et cujuscunque status preeminencie vel dignitatis collatores et collatrices necnon capitula collegia et conventus ecclesiarum et monasteriorum quorumcunque sub dicione ipsius imperii ubilibet constituti quascunque personas bene meritas maxime in sacra pagina magistros vel43 D om. vel – magistros.
bacallarios seu in altero jurium graduatos aut in medicina vel44 F přidává in.
artibus eciam magistros seu alias per executores ad hoc pro tempore deputatos examinandos et juxta beneficiorum, ad que pro eisdem personis nominaciones fient aut preces dirigentur, qualitatem idoneas et sufficientes repertas eciam unum duo aut plura beneficium seu beneficia ecclesiasticum seu ecclesiastica quecunque obtinentes vel expectantes quamlibet videlicet personarum, pro quibus preces aut nominaciones ipse pro tempore facte fuerint, ut prefertur, in singulis ecclesiarum45 C ecclesiis.
collegiorum conventuum et collacionum hujusmodi ad unicum beneficium ecclesiasticum cum cura vel sine cura, eciam si canonicatus et prebenda in cathedrali eciam metropolitana vel collegiata ecclesia fuerit, si quod tunc vel postea vacaverit, et quod quelibet earundem personarum juxta litterarum pro ea pro tempore scriptarum formam infra unius mensis spacium acceptandum duxerit et de quo ei per executores suarum litterarum vel ab eis subexecutores pro tempore deputatos provisum fuerit, prout ad singulos eorundem archiepiscoporum episcoporum abbatum collatorum collatricum capitulorum collegiorum et conventuum communiter vel divisim pertinuerit recipere et admittere, quos eciam singulos per eosdem executores vel subexecutores ad id faciendum per censuram ecclesiasticam appellacione postposita compelli et constringi volumus sine difficultate et contradictione quibuslibet debeant et teneantur non obstantibus constitucionibus46 CDEF přidává et.
ordinacionibuse apostolicis necnon ecclesiarum, in quibus hujusmodi beneficia forsan47 E forsitan.
fuerint, eciam juramento confirmacione apostolica vel quavis firmitate alia roboratis statutis et consuetudinibus ceterisque contrariis quibuscunque aut si aliqui super provisionibus sibi faciendis de hujusmodi vel aliis beneficiis ecclesiasticis in illis partibus generales vel speciales dicte sedis vel legatorum ejus litteras impetrarint, eciam si per eas ad inhibicionem reservacionem et decretum vel alias quomodolibet sit processum vel procedi contingat in futurum, quibus omnibus eciam auctoritate apostolica et motu proprio vel alias sub quacunque forma vel expressione verborum graciis indultis prerogativis privilegiis et antelacionum clausulis seu irritantibus decretis beneficia hujusmodi expectantibus a dicta sede quibusvis personis quoquomodo concessis seu imposterum concedendis eciam si clausulas expresse48 om. C.
dictis49 DE derogatorias dictis precibus.
precibus derogatorias eciam eas specifice et expressius nominando continerent predictas personas, pro quibus preces seu nominaciones hujusmodi pro tempore, ut premittitur, dari contigerit, si preces vel50 E seu.
nominaciones prefate antedictis ordinariis et collatoribus, priusquam eis de acceptacione necnon51 C et.
provisione, si quas obtentu graciarum expectativarum hujusmodi fieri contigerit, legitime constiterit ipse52 CEF ipsis.
publicate et intimate extiterint in assecucione beneficiorum hujusmodim volumus anteferri necnon litteras graciarum expectativarum et53 DCE ac.
reservacionum ac54 CF et.
processus earum vigore habitos prop tempore et omnia inde secuta ad beneficia ipsa per55 CD predictas.
dictas personas pro tempore acceptata expresse volumus ullatenus non extendi, quinimo ipsis quo ad preces seu nominaciones hujusmodi dicta auctoritate penitus derogamus et derogari volumus per presentes seu si ordinariis et capitulis prefatis vel quibusvis aliis communiter vel divisim a dicta56 D sede dicta.
sede vel alias sit indultum seu indulgeri contingat, quod ad recepcionem seu provisionem alicujus minime teneantur et57 C aut.
ad id compelli aut quod58 om. F.
interdici suspendi vel excommunicari non possint quodque de hujusmodi vel aliis ecclesiasticis59 CDEF beneficiis ecclesiasticis.
beneficiis ad eorum collacionem provisionem60 D přidává et.
presentacionem seu quamvis aliam disposicionem conjunctim vel separatim spectantibus nulli valeat provideri per litteras quascunque non facientes plenam et expressam ac de verbo ad verbum de indulto hujusmodi mencionem et quibuslibet aliis graciis61 om. D.
antelacionibus prerogativis ac indultis per ipsam universalem ecclesiam aut dictam sedem eciam motu62 C přidává proprio.
dicto63 CDEF predicto.
personis capitulis collegiis conventibus et universitatibus quibusvis cujuscunque status gradus ordinis condicionis aut preeminencie fuerint sub quacunque verborum forma et cum quibuscunque clausulis derogatoriis datis et concessis hactenus et dandis imposterum seu concedendis necnon aliis dictarum ecclesie64 C ecclesiarum.
et65 C ac.
sedis indulgenciis generalibus et specialibus, quorumcunque tenorum existant, per que presentibus non expressa vel totaliter non inserta effectus earum impediri valeat quomodolibet vel differri et de quibus quorumque totis tenoribus de verbo ad verbum habenda sit in nostris litteris mencio specialis, aut si dicte persone presentes non fuerint ad prestandum de observandis statutis et consuetudinibus ecclesiarum, in quibus hujusmodi beneficia fuerint, ut prefertur, solita juramenta, dummodo in absencia sua per procuratores idoneos et, cum ad ecclesias ipsas accesserint, corporaliter illa prestent. volumus autem, quod preces sive66 DF seu.
nominaciones hujusmodi pro talibus porrigantur seu fiant personis, quarum qualitas ecclesiarum, ad quas dirigentur seu fient, statutis et consuetudinibus non repugnet quodque pro simplicibus non graduatis concedende preces seu nominaciones hujusmodi ad curata67 E omnia.
beneficia ultra tria milia communicancium habencia se non extendant et quod collatores et collatrices ultra quinque beneficia ecclesiastica conferre68 D conferri.
aut de eis disponere non habentes cum precibus seu nominacionibus hujusmodi, nisi ultronei voluerint, non arceantur69 BDEF arcentur.
. super taxa vero pro litteris precum seu nominacionum hujusmodi extrahendis in cancellaria cesarea persolvenda reputamus honestum, ut ista juxta illam limitetur, que per hoc sacrum concilium litteris de Romana curia super conferendis inibi beneficiis apponetur. nulli70 D ukončeno nulli ergo etc.; F nulli etc. namísto nulli – incursurum.
ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostre voluntatis et ordinacionis infringere vel ei ausu temerario contraire. si quis autem hoc attemptare presumpserit, indignacionem omnipotentis dei et universalis ecclesie se noverit incursurum. datum Basilee 12 kalendas octobris anno a nativitate domini millesimo71 D 1437; F octobris etc. 37.
quadringentesimo tricesimo septimo.