Přepis regestovaného dokumentu

Dd. ff. Gradicensis extra muros Olomucenses et Scotorum in Wienna Pataviensis diocesis monasteriorum abbatibus ac officiali Pragensi salutem et apostolicam benediccionem. Ad compescendos conatus nepharios perversorum, qui personas et loca ecclesiastica super bonis et iuribus suis offendere ac multiplicibus perturbare molestiis non verentur, tanto magis per nos decet de oportuno remedio providere, quanto peramplius turbaciones huiusmodi et molestie in divine maiestatis offensum necnon ecclesiastice libertatis redundare dispendium dinoscuntur. Dudum siquidem cum in diversis mundi partibus consules civitatum et rectores necnon alii, qui potestatem habere videbantur, tot onera frequenter imponerent ecclesiis, ut deterioris condicionis factum sub eis sacerdocium videretur quam sub pharaone fuisset, qui legis divine noticiam non habebat quique omnibus aliis servituti subactis sacerdotes et possessiones eorum in pristina libertate dimisit et de publico eis alimoniam ministravit. In concilio Lateranensi ecclesie immunitati providendo sub anathematis districcione prohibitum extitit, ne consules, rectores aut alii predicti ecclesias et viros ecclesiasticos talliis seu collectis vel exaccionibus aliis aggravare presumerent transgressores et fautores eorum precipiendo anathematis sentencie subiacere, donec satisfaccionem impenderent competentem. Et eciam deinde in generali concilio editum fuerit, quod si episcopi forte simul cum clericis, eciam si tantam necessitatem vel utilitatem inspicerent, ut absque ulla coaccione ad relevandas communes utlitates vel necessitates, ubi laicorum non suppeterent facultates, subsidia per ecclesias laicis ducerent concedenda minime super hoc consulto Romano pontifice, concessiones et sentencie, que a talibus vel de ipsorum mandato forent promulgate, essent irrite et inane nullo umquam tempore valiture. Ac eciam in ipso generali concilio decretum extitit illum, qui infra tempus sui regiminis propter fraccionem constitucionum vel sanccionum huiusmodi sustineret anathema, tanquam post illud non esset ad satisfaccionis debitum compellendus, necnon ipsius successorem, qui non satisfaceret infra mensem, manere ecclesiastica censura conclusum, donec satisfaceret competenter, cum succederet in onere, qui substitueretur in honore.

Postmodum vero fe. re. Honorius papa III., predecessor noster attente considerans, quod quondam Fredericus II., olim Romanorum imperator, tunc sub obediencia et devocione s. Romane ecclesie persistens, ad laudem eiusdem ecclesie et sacri decus Romani imperii cupiens, ut expurgatis quorundam erroribus et iniquis statutis penitus destitutis de cetero ecclesie et ecclesiastice persone plena vigerent quiete et secura libertate gauderent, ac pie et iuste attendens, quod quorundam perversorum iniquitas adeo habundaret, ut non dubitarent contra ecclesiasticam disciplinam et sacros canones statuta sua confingere adversus ecclesiasticas personas et ecclesiasticam libertatem, edictali lege huiusmodi statuta iniqua irritaverat et preceperat irrita nunciari et omnia statuta et consuetudines, que civitates et loca, potestates vel consules aut quecunque alie persone contra libertatem ecclesie vel personas ecclesiasticas huiusmodi edere aut servare temptarent contra canonicas vel imperiales sancciones, de ipsorum capitularibus infra duos menses post ipsius legis publicacionem penitus aboleri facerent et, si de cetero talia attemptarent, illa ipso iure decrevit esse nulla et eos sua iurisdiccione privatos necnon locum, ubi talia deinceps presumpta fuissent, banno mille marcharum auri fisco imperiali preceperat subiacere; potestates vero, consules statutarii et scriptores statutorum predictorum necnon consiliarii locorum ipsorum, qui secundum statuta et consuetudines memorata iudicarent, extunc essent ipso iure infames, quorum sentencias et actus legitimos statuerat aliqualiter non tenere quodque, si per annum prefatarum constitucionum inventi forent contemptores, bona eorum per totum suum imperium mandavit impune ab omnibus occupari salvis nichilominus aliis penis contra tales in eisdem generalibus conciliis promulgatis; et insuper voluit idem tunc imperator, quod nulla communitas vel persona publica seu privata collectas seu exacciones angarias vel perangarias ecclesiis vel aliis piis locis aut ecclesiasticis personis huiusmodi imponere seu invadere ecclesiastica bona presumeret, quod si secus faceret et requisita ab ecclesia vel imperio huiusmodi emendare contempneret, tripliciter refunderet et nichilominus banno imperiali subiaceret, quod sine satisfaccione debita nullatenus remitteretur; statuerat insuper, quod quecunque communitas vel persona per annum in excommunicacione propter libertatem ecclesie violatam persisteret, ipso iure similiter dicto banno imperiali subiaceret, a quo nullatenus extraheretur, nisi prius ab ecclesia beneficio absolucionis obtento; et insuper ordinaverat, ut nullus ecclesiasticam personam in criminali questione vel civili ad iudicium seculare trahere presumeret contra easdem canonicas sancciones et constituciones imperiales, quod si secus faceret, actor a suo iure caderet et iudicatum non teneret et iudex foret extunc iudicandi auctoritate privatus, quodque iudices temporales, qui clericis et personis ecclesiasticis iusticiam denegare presumerent, tercio requisiti suam iurisdiccionem ammitterent, dictus predecessor constitucionem ipsam de consilio eciam fratrum suorum, s. Romane ecclesie cardinalium, qui tunc erant, auctoritate apostolica approbans et confirmans, ipsam mandavit inviolabiliter observari necnon statutarios et scriptores ac violatores predictos excommunicatos eadem auctoritate nunciari.

Et deinde ad audienciam dive me. Caroli IIII., eciam Romanorum imperatoris semper augusti, deducto, quod nonnulle seculares persone in potestatibus et officiis publicis constitute, videlicet duce, marchiones, comites, barones et alii domini temporales, necnon consules civitatum, opidorum, villarum et locorum rectores in diversis provinciis eiusdem imperii dei timore postposito statuta singularia et iniquas ordinaciones motu proprio et de facto contra ipsas personas ecclesiasticas et ecclesiarum libertates ac earum privilegia condiderant illisque de facto et publice utebantur contra canonicas et legitimas sancciones, utpote quod nulla bona temporalia in potestatem ecclesiasticam transferrentur et ne clerici in sacris ordinibus constituti ad agendum et testificandum in civilibus et maxime in piis causis aliquatenus admitterentur quodque excommunicati laici et publice denunciati in civili foro minime repellerentur, et insuper cum predicti domini temporales, consules et rectores per secularem potestatem res et bona clericorum occuparent, arrestarent et oblaciones christifidelium minuerent atque restringerent, oblaciones et tallias indebitas de bonis et redditibus ecclesiarum exigerent et extorquerent, possessiones ecclesiarum et personarum earundem devastarent incendiis et rapinis, contractus inter clericos et laicos factos legitime ad libros civitatum, villarum et locorum predictorum inscribere et sigillare recusarent donataque et legata ad fabricas et ecclesiarum structuras contra prelatorum voluntatem ac aliorum, quorum intererat, temere usurpare presumerent et in fraudem et odium clericorum de bonis eciam et rebus eorundem clericorum, que non causa negociacionis, sed pro eorum propriis usibus per eorum terras ducebant seu duci faciebant, theloneum exigere et recipere non verebantur et confugientes ad ecclesias et earum cimiteria inde extrahere contra canonicas et imperiales sancciones huiusmodi presumpserant et presumebant, idem Carolus imperator tanquam christianissimus princeps, volens de premissis providere de remedio salutari, eciam de quorundam principum, ducum, comitum, baronum fideliumque aliorum sacri imperii sepedicti consilio et auctoritate imperiali quecunque statuta et consuetudines predicta tanquam per canonicas et civiles sancciones expresse reprobata cassavit, irritavit et annullavit ac cassa et irrita nulliusque esse voluit roboris vel momenti, precipiens sub imperialis banni pena universis et singulis principibus ac dominis temporalibus, consulibus, potestatibus et aliis in officiis publicis in eodem imperio constitutis, quatenus extunc ipsorum statuta et ordinaciones, sicut in preiudicium ecclesiastice libertatis edita fuerant, omnino revocarent et de luce tollerent quodque secundum ea non iudicarent amplius nec sentencias dictarent aut eisdem in iudicio vel extra iudicium quomodolibet pro se et contra eandem ecclesiasticam libertatem potirentur, pronunciavit insuper et eadem decrevit auctoritate, quod quicunque laicus, cuiuscunque status aut condicionis existeret, ausu sacrilego et proprie temeritatis audacia sacerdotem vel clericum secularem vel religiosum diffidaret, proscriberet, captivaret, spoliaret, occideret, mutilaret aut in carcere detineret vel huiusmodi maleficia perpetrantes scienter receptaret vel eis favorem prestaret, preter penas a sacris canonibus et legalibus sanccionibus in tales inflictas, eo ipso redderetur infamis et omni honore privatus nec ad placita vel consilia nobilium admitteretur quovismodo, hortans insuper in domino et requirens ecclesiasticos prelatos in illis partibus, in quibus committerentur talia, constitutos, ut legem imperialem huiusmodi per eorum ecclesias et synodos publicarent, ne transgressores huiusmodi per simulatam ignoranciam suam valerent in hac parte maliciam excusare, prout in constitucionibus et sanccionibus conciliorum et Honorii predictorum ac imperialibus prefatis plenius continetur.

Cum autem, sicut lamentabili querela dd. in Christo ff. abbatisse et conventus monasterii s. Marie in Snoyma ordinis s. Clare Olomucensis diocesis nuper accepimus, nonnulli principes, duces, comites, barones et alie seculares potestates, earundem constitucionum et sanccionum canonicarum et legalium forsan ignari et contra ipsas, ab abbatissa et conventu monasterii s. Marie predictis tallias et gabellas ac alias exacciones illicitas hactenus extorserint et adhuc extorquere nitantur ac eciam bona ipsarum abbatisse et conventus invaserint, arrestaverint, occupaverint, detinuerint et suis usibus applicaverint necnon occupare, invadere, arrestare, detinere ac eisdem usibus suis applicare similiter de facto presumant in animarum suarum periculum necnon abbatisse et conventus monasterii huiusmodi non modicum preiudicium atque damnum, nos in premissis abbatisse et conventui huiusmodi oportune providere volentes, discrecioni vestre per apostolica scripta in virtute sancte obediencie districte precipiendo mandamus, quatenus vos vel duo aut unus vestrum per vos vel alium seu alios abbatisse et conventui predictis contra quoscunque transgressores et violatores constitucionum et sanccionum earundem, cuiuscunque status, dignitatis et excellencie fuerint, efficacis defensionis auxilio assistentes, non permittatis eas contra canonicas et legales sancciones et constituciones huiusmodi indebite molestari, necnon easdem constituciones, ubi et quando expedire videritis, solemniter publicantes, faciatis transgressores et violatores huiusmodi, si et prout iustum fuerit ac ubi et quociens expedierit, tandiu excommunicatos aut anathematizatos publice nunciari, donec ab earundem talliarum, collectarum, gabellarum, imposicionum et quarumlibet extorsionum necnon bonorum abbatisse et conventus huiusmodi invasione, arrestacione, occupacione, detencione et applicacione omnino desistant necnon eciam efficaciter restituant eisdem abbatisse et conventui occasione premissorum per eos lesis seu gravatis tallias, gabellas et exacciones ipsas ac eciam bona abbatisse et conventus predictarum arrestata, occupata, detenta et applicata ipsis aut que per se vel alios illo pretextu quomodolibet receperunt, ymo verius temere et illicite usurparunt, a se libere et omnino relaxent ac in manibus vestris iuraverint, quod de cetero talia non committant et ea committentibus non prestent auxilium, consilium vel favorem, contradictores … Ceterum si forsan huiusmodi transgressorum aut violatorum vel ea fieri mandancium ipsisque consencium seu dancium in illis per se vel alios directe vel indirecte publice vel occulte auxilium, consilium vel favorem presencia pro monicionibus et requisicionibus per vos de ipsis faciendis tute, secure vel commode haberi nequiret, nos vobis moniciones et requisiciones huiusmodi et citaciones quaslibet per edicta publica locis affigenda publicis, de quibus sit verisimilis coniectura, quod ad noticiam dictorum citatorum et monitorum huiusmodi pervenire valeant, faciendi plenam et liberam concedimus tenore presencium potestatem, volentes, quod moniciones, requisiciones et citaciones huiusmodi perinde ipsos citatos, requisitos et monitos, ut premittitur, arctent, ac si eis facte et insinuate presencialiter et personaliter extitissent. Non obstantibus …

Datum Rome apud s. Petrum VI. id. Aprilis pontificatus nostri a. sexto.

X

X

sub plica sin.: X

X

A. Fidelis

Galhardus

in plica dext.: Jo. de Tremosnicz

in tergo: Registrata Ja.