Pražský oficiál Jan Zoul z Pelhřimova (Johann Zoul, vester capellanus) oznamuje pražské kapitule u sv. Víta, že v reakci na její list, v němž mu nařídili provést veřejné prohlášení ohledně identifikace heretického učení v kázáních z úterý po svátku svatého Ducha (feria tercia post festum sancti spiritus) 13. května, učinil nařízenou proklamaci za přítomnosti relátora a některých svědků (notario et nonnulis testibus) nejen ve farním kostele Všech svatých (in ecclesia parochiali omnium sanctorum), ale rovněž ve dvou klášterních kostelích svatého Jakuba a Michala (in utroque tam sanctorum Jacobi quam Michaelis monasterii) a v chrámu kolegiátní kapituly svatého Štěpána v Litoměřicích (in ecclesia collegiata sancti Stephani Luthomiericensi). Na shromáždění, které svolal týž den na devatenáctou hodinu (ad horam XIXam) do minoritského kostela svatého Jakuba, se podle něj vedle plebánů a prelátů dostavil také značný počet laiků. Na výzvu generálních vikářů odpovědělo více než 80 osob (LXXX in numero) s výjimkou plebána litoměřického kostela Všech svatých (plebano eclesie omnium sanctorum), který uprchl a dosud se nevrátil (qui fuit absens et adhuc nondum revenit), a jistého Kuklíka (Kuklicone), který o výzvě věděl, nicméně jí nedbal, omlouvaje se neznalostí německého jazyka (in theutunico), v němž byla zveřejněna. Přitom se týž den hájil na kázání tím, že za viklefisty jsou hned považování ti kněží a kazatelé, kteří napomínají lid kvůli hříchům (Qui ex sacerdotibus et predicatoribus verum loquitur populumque pro peccatis ipsorum corrigit, hic censetur fore Wiclefista et si Wiclefiste eorum errores dimisissent, ordinate et bene populum correxerunt). Kněží, kteří se podřídili, opětovně vypověděli poslušnost arcibiskupu Konrádovi z Vechty (Conrado) a žádali, aby jim byl určen sudí pro jejich kauzy. Vysvětluje, že se nemohli kvůli nebezpečí na cestách (ad illum est nimis longa via, gravissima et periculosa) osobně dostavit k administrátorovi. Dále žádá generální vikáře, aby byl děkanu kolegiátní kapituly u svatého Štěpána (decano ecclesie sancti Stephani) zaslán mandát (speciale mandatum sub sigillo) vybírat od farního kléru jménem generálních vikářů poplatky, přičemž podotýká, že jsou na místě mnozí chudí klerici, a výše poplatku by tedy měla být dobrovolná (Qui habet, quod det, et qui non habet, nichil det). Rovněž sděluje, že arcibiskupský komorník Jakub (subcamerarius Conradi), disponující částkou 100 kop v hotovosti (centum sexagenas), se přiklonil na Konrádovu stranu. Dále poznamenává, že po vyslechnutí žádosti ohledně vydání pečetí oficialátu i vikariátu (sigilla officiatus et vicariatus) si jejich opatrovník Pavel (Paulo) ponechal dva dny (per duos integros dies) na rozmyšlenou a poté odmítl, dokud mu to nepřikáže přímo Johánek z Dubé (dominus Johanes) či Konrádův bývalý sekretář Mikuláš (Nicolaus, olim Conradi secretarius).
- A: N/A
- B: APH AMKV Praha; Cod. VI-1; fol. 78r
- C: ANM Praha; Sbírka C – Muzejní diplomatář; sub dato
- Tomek 1879-IV, s. 155.
- Tomek 1899-IV, s. 153.
- Kotyza a kol. 1997, s. 152.
- Macek 2007, s. 38.
- Vodička 2017b, s. 160–161.
- Vodička 2019, s. 48.
Přepis regestovaného dokumentu
Venerabilibus viris decano et capitulo ecclesie Pragensis, dominis generosissimis.
Serviciis fidelibus antemissis. Venerabiles domini! Ad scripta vestra michi per vos directa feria tercia post festum sancti spiritus nunc transactum de proximo appellacionem non solum in ecclesia parochiali omnium sanctorum, verum eciam in utroque tam sanctorum Jacobi quam Michaelis monasterii et eciam in ecclesia collegiata sancti Stephani Luthomiericensi coram notario et nonnullis testibus tunc presencia publicavi et insinuavi et nichilominus ad horam XIXam eiusdem omnes presbyteros tam prelatos, quos potui invenire, quam alios simpliciores ad dictum monasterium sancti Jacobi convocavi, ibidemque plures quam LXXX in numero, divites et pauperes vestre appellacioni effectualiter adheserunt, excepte plebano eclesie omnium sanctorum, qui fuit absens et adhuc nondum revenit, et Kuklicone, qui sciens contempsit et recusavit venire et appellacioni adherere et ymo dicto die videns, dum predicabat, per me appellacionem affigi et insumari, in theutunico, credens me nichil intelligere, predicavit quasi sub hiis verbis: „Qui ex sacerdotibus et predicatoribus verum loquitur populumque pro peccatis ipsorum corrigit, hic censetur fore Wiclefista et si Wiclefiste eorum errores dimisissent, ordinate et bene populum correxerunt.“ Instrumentum appellacionis reservavi, quia pergameno caremus ad conscribendum instrumenta de insinuacione et adhesione. Preterea, venerabiles domini, omnes qui adheserunt appellacioni, mox ad statim subtrahentes obedienciam Conrado, promiserunt gratantissime suis mandatis amplius non obedire. Petunt insuper dicti domini adherentes universi et singuli, quatenus ipsis iam de aliquo iudice provideatur, ad quem per ipsos possit fieri in ipsorum necessitatibus recursus et, ut dicitur, quia dominus Olomucensis sit iam administrator constitutus, ad illum est nimis longa via, gravissima et periculosa, domini predicti sic congregati (petinet) volebant literam presentibus insertam domino Olomucensi direxisse, que fuit prius conscripta, quam vestra appellacio presentata. Scribatis speciale mandatum sub sigillo capituli decano ecclesie sancti Stephani, quatenus nomine vestro posset compellere presbyteros ad contribuendum. Verum quidem sunt quidam pauperes valde multi, ut talis contribucio cum moderamine exigatur. Qui habet, quod det, et qui non habet, nichil det. Et istam materiam poteritis colligere ex cap. „Si episcopus“, de supplenda neglegentia prelatorum, II VI°: Nam episcopus, qui capitur a paganis vel scismaticis, capitulum debet administrare, a forciori si solus episcopus hereticus efficiatur. A domino doctore volunt habere centum sexagenas paratas et graviter detinetur et iam subcamerarius Conradi offert se contra dominum doctorem. Scripsi eciam Paulo, qui habet sigilla officiatus et vicariatus quatenus cum sigillis venisset in Luthomiericz tenendo aput se nuncium per duos integros dies pro deliberacione. Id finaliter facere recusavit, nisi dominus Johanes vel dominus Nicolaus, olim Conradi secretarius, sibi super eo specialiter intimarent. Scriptum feria VI. post festum Penthecosten. Johann Zoul, vester capellanus.
Dle edice Neumann 1926b, s. 592–593.