30 I. Abschnitt. Unionsverhandlungen bis 1413. michi, queso, qualis dicetur divisio apud eos, si talem dicunt unio- nem, per quam ita gestum est, ut nulla fere urbs sit aut opidum aut ens, in quibus alii non unum, alii alium ferant papam et multi nullum. De ceteris fidelium provinciis tantum refferentium testi- monio testificari possum. In ora quidem Ytalie clarum est, quod 5 neminem negare puto. Non, inquam, urbibus, opidis et entibus concives et affines diversas habitantes domos scissos animo, verum filios cum patribus, fatres cum fratribus, ita ut nullos pene putem illud canere posse: Ecce quam bonum et quam iocundum habitare fratres in unum.1) Fateor sufficere unionem factam fore de iure; negant multi, et licet plures magistratus in unius conveniant obediencia, non plu- rimi tamen populorum, quamquam metus multis silencium iubeat. Set dicant, queso, quare seisma quodlibet factum est, nisi quia de facto sancciones legum violate sunt. Occurrendum ergo pocius est 15 impedimento, quoniam pacifice fieri potest, quam peregrinis editis aliorum dampnacioni, que sine conscienciarum rubigine non pro- cedit. Iudicet quisque vestrum, deprecor, dilectissimi, quam pre- stancius feliciusque foret mentibus quorumlibet scisma sedari pacifice et unanimiter, quam incerta iudicii via; inspiciatur totus tractatus 20 eximie universitatis Parisiensis, 2) exoro, olim editus, cum adinvenere primum viam concordis cessionis; et quod semel conclusum est, reminisci non tedeat. Set si quis dixerit, tunc dubium erat de con- tendencium iure, si contendentes absint, si dubium omne sopitum est, si certa unio facta est, si consciencie fidelium clare sunt, circa 25 hoc unusquisque vestrum iudicet. Iudicet et fateatur non licere amplius de unione certa perficienda tractare. Verum quia dicunt non licere subiectos de ecclesie reformacione tractare etc., si semel sanxerunt in negligenciam prelatorum hoc habere nec tremulum ecclesie caput facere pertesum est, ut simplex scandalum tolleretur, 30 quare ergo nunc non magis, ut duplicata, vita et scismate, aufe- rantur et quies certa reddatur ecclesie tranquillitasque conscienciis? Aiunt ceterum, quod ecclesia reformari in concilio dicti domini Iohannis proximo futuro posset. Fateor, si omnipotens quacumque lege et hominum moribus sublatis velleta). Verum supplico, unde 35 10 a) vellent B. 1) Psalm 132, 1. 2) Vgl. hierzu die Stellen in Amplissima Collectio VII, 1183 und 1147. Der Traktat der Universität Paris ist wahrscheinlich noch ungedruckt.