C. Akten zu den Verhandlungen über den Kirchenstreit nr. 213. 417 1439 Nov. 5 nuper Magnifice miles et amice precarissime cordiali recommendacione premissa. sacrum concilium vestre magnificencie per spectabilem militem dominum Johannem Offinburg civem Basiliensem scripsit literas credenciales1 in personam dicti domini Johannis, qui ab hinc recessit die veneris 30. mensis preteriti de mane, quo die hora prima aut secunda post meridiem reverendissimi patres dominum futurum pontificem eligere deberent. qui fuerunt triginta tres patres magne probitatis. numero computato intrarunt multum devote et cum sollempni processione patrum concilii et omnium collegiorum regularium hujus civitatis Basi- liensis conclave ad hoc ordinatum per sacrum concilium pro futuri pontificis eleccione fienda. tandem spiritu sancto dirigente et operante die jovis quinta mensis novembris hora decima 10 anno 1439 servatis servandis a et cum omni devocione et summa et matura deliberacione pre- fati patres in summum pontificem elegerunt magne religionis fidelitatis prudencie experiencie vite exemplaris nobilitatis et potencie ecclesie et hujus sacri concilii zelatorem illustrissimum principem dominum Amedeum de Sabaudia, decanum militum religiose viventium in mona- sterio de Rippalia ordinis sancti Mauricii Gebennensis diocesis sito, vulgariter nuncupatum b 15 ducem Sabaudie, utilem et fructuosum pro regimine ecclesie dei in spiritualibus et temporali- bus et acceptum deo et hominibus et sacro imperio ac serenissimo excellentissimo et invictissimo principi domino regi Romanorum, cujus ipse et filii sunt feudatarii et vicarii et vicini patrie Alamanie. spes firma habetur, quod, si ipse velit acceptare hos honorem et onuse, dabitur pax et salus ecclesie per medium ipsius, cum sit dominus prudens et expertus et cum omnibus 20 regibus et principibus tocius Christianitatis affinitate aut consangwinitate vel amicicia con- junctus et sic dominus potens opere et sermone, ut notorium est. ista notifico vestre nobilitati ad gaudium et leticiam et consolacionem, quia hocd, ut firmiter credo, deo ecclesie serenissimo invictissimo et excellentissimo domino Romanorum Hungarie et Bohemie etc. regi et aliis regibus principibus tam ecclesiasticis et secularibus et toti populo acceptum. fuit facta publi- cacio per me, ut moris est, clero et populo in latino, et in volgari per venerabilem virum dominum Johannem de Wiler decretorum doctorem decanum Basiliensem oriundum de nota- bilibus parentibus hujus civitatis Basiliensis, fuit facta ad maximam leticiam et inmensum gaudium tocius concilii et populi et cleri hujus inclite civitatis Basiliensis et cum omni conten- tamento magis, quam possum scribere. intravimus omnes cum sollempni processione et devota; 30 et sic de hoc conclavi recedimus. placeret deo, quod omnis populus Christianus vidisset audi- visset et palpasset formam modum devocionem gravitatem et maturam deliberacionem habi- tam inter patres hujus sacri concilii et specialiter reverendissimos patres dominos electores in facto presentis eleccionis, quia omnes gauderent et contentarentur, fui jam in eleccionibus quatuor summorum pontificum; nunquam fuerunt observate tante gravitates et sollempni- 35 tates devociones et cerimonie et cum tanta pace caritate et quiete, sicut fuit factum in dicta eleccione, prout alias scietis. in brevi domini mei electores reverendissimis patribus et illustrissi- mis principibus sacri imperii electoribus et vestre magnificencie scribent, et demum sacrum concilium per suas literas sive bullam2 suam scribet et intimabit toti orbi, ut moris est. de presenti volui premissa scribere, ut omnia sciatis et intimetis prefatis dominis sacri imperii electoribus 40 et aliis dominis3; et si vobis occurreret nuncius, intimetis prefato domino regi, qui gaudebit et cor suum letabitur, quia habebit virum secundum cor suum justum prudentem utilem man- suetum expertum vicarium suum et fidelem ac devotum et aptum ad regendum ecclesiam dei 5 25 1439 Nov. 5 Okt. 30 a) Vorl. salvandis? b) ergänzt. c) nicht ganz sicher. d) Vorl. vestrum? 1 Nicht aufgefunden; vgl. S. 414 Z. 9 f. 2 Vgl. Dekret der 39. Session vom 17. November 1439, vgl. Mansi 29, 198-201; Mon. Conc. 3, 442 bis 447; Conc. Bas. 6, 715-716; Hefele 7, 786. 3 Vgl. dazu die Notiz: Notandum. uff dornstag nach omnium sanctorum anno 1439 [Nov. 5] ward 50 in dem concilio zu Basel der herezoge von Sophoi 45 zu eim babste gekorn, als daz von eim cardinale und eim graven her geschriben ward etlichen fursten, nach dem als babest Eugenius davor von in ent- saczet was; warumb und umb was orsach weiß daz concilium villicht furzubrengen. (Frankfurt St.-A. Wahltagsacta Tom. 2 fol. 155a not. ch.) Deutsche Reichstags-Akten XIV 53