— 82 — 39. Jus Iglaviense. Сc. 1249. Iglavia (Jiglava) nomen fluminis antiquitus erat, quod dein translatum est in castrum ad flumen aedificatum. Castrum illud, totius župae i. e. pro- vinciae caput, in solo quidem terrae Moraviae sed ad ipsa confinia erat situm juxta viam quae a Želivo et Habr e Bohemia in Moraviam fert. Župani sive praefecti aut castellani provinciae Iglaviensis, quorum nomina novimus, sunt : Stanimír praefectus de Iglavia 1174, Budíš praefectus de Igla 1214. Erat igitur Iglavia castrum universi pagi seu župae; neque enim poterant esse žu- pani praefecti, ubi non erat župa. Premyslao Otacaro I. regnante argentifodinae ibi sunt institutae, atque jam a. 1227 commemoratur „magister montium de Igla,“ a. 1234 autem „ju- dex, urborarius ceterique jurati montium in Igla,“ neque dubium est, quin primi praecipuique fossores Theutonici fuerint. Sub Wenceslao I. rege „cives montani“ appellabantur, neque cuipiam nisi ipsis Bohemiae regibus, a quibus illuc acciti erant, parebant. Iisdem temporibus fratres hospitalis S. Mariae de domo Theutonica sacellum S. Joannis Baptistae in sinistra Iglaviae flu- minis ripa tenebant. Ipsa civitas commemoratur iis demum temporibus, quum jam et vita et regimen Wenceslai I. regis ad finem vergeret; tum et nova civitas aedifi- cata moenibusque munita et parochia a sacello S. Joannis B. ad ecclesiam S. Jacobi translata est. In notissimo illo discidio quod ortum est inter regem Wenceslaum et filium ejus Premyslaum, qui deinde rex ejus nominis secundus in patris locum successit, cives Iglavienses a rege Wenceslao steterunt, cui in oppugnando castro Pragensi a. 1249 quod erant bellicorum tormentorum operumque ma- chinatores sollertissimi, egregiam operam navarunt. Pace autem quae paulo post inter patrem filiumque die 16. Augusti 1249 pacta atque confecta est, plurima commoda civibus Iglaviensibus parta sunt, quorum hoc erat vel ma- ximum, quod uterque princeps Wenceslaus rex et Premyslaus marchio jura ab ipsis conscripta confirmarunt, unde postea plurium civitatum per Bohemiam at- que Moraviam nec non regiones finitimas jura legesque ad rem civilem simul ac metallicam pertinentes quasi e fonte quodam emanarunt. E prooemio quo uterque princeps jura illa additis insuper aliis liber- tatibus commodisque confirmat, patet literas quadriennio inter annum 1249 (quo pax inter principes convenit) et annum 1253 (quo rex Wenceslaus I. mortuus est) interjecto esse confectas, fortasse brevi posteaquam Iglavia ma- xima ex parte Premyslao marchioni concessa est, quod factum est inter diem 16. et 20. Augusti 1249, quo rex marchiam Moraviae cum omnibus attinen- tiis filio concesserat, media dumtaxat moneta Jiglaviae sibi retenta (Cosm. Cont.). Jus Iglaviense tribus partibus constat, quae sunt: Privilegium regis Wenceslai et marchionis Premyslai, complectens li- bertates civium (I et II). Statuta civilia (III). Jura montium et montanorum (IV). Optimus orationis contextus exstat in autographo quod in tabulario ci- vitatis Iglaviensis asservatur. Ejus exemplum ad fidem autographi accuratis- sime descriptum legitur in libro Tomaschekii : Deutsches Recht in Oesterreich im XIII. Jh. auf Grundlage des Stadtrechtes von Iglau (Wien 1859), qui liber etiam copiosam et perdiligentem juris municipalis explicationem com- plectitur.