L imperator Romanorum, Bohemia imperii centrum. Regia Caroli aula systema hoc adiuvat, Bohemia eo gravissime vexatur. Si Bohemiam temporibus Innocentii VI. cum terris vicinis conferas, quantum usque ad hoc tempus fieri potest, plus gravatam esse papalibus gratiis quam illas invenies. Moravia et Silesia multo sunt inferiores Bohemia sola. Quod etiam in nexibus cum camera pontificia valet. Noxii eventus huius systematis mox apparent, archiepiscopus iis in bona dioceseos administratione perturbatur et remedium precatur — sed frustra. Expectativae cleri numerum supra modum auxerunt, quod in Bohemia et Pragae maxime sentitur. In Bohemia et imprimis Pragae materia ad exardescendum facilis cumulatur. Quaestio nationalis hic oppositioni novas suppeditat vires. Post schisma severum iudicium Mathiae de Janov huic systemati aperte renititur. In Bohemia et imprimis Pragae aliquot annis post curiae repugnari coeptum est. Scimus, quales se Moravia et Silesia in motum hussiticum gesserint. In hi- storia res, quae deinceps sequuntur, causaliter unire consuevimus. Non ita faciemus, donec fontes Vaticani ex tempore Urbani V. et Gregorii XI. editi fuerint et vicinae quoque terrae similia habuerint opera, quae largiorem materiam compa- rativam praeberent. Tum demum intellegetur, quanti pretii sint ad ortum hussi- tici motus cognoscendum Monumenta Bohemiae Vaticana. Hac praefationis parte significare voluimus, quem ad modum statistica comparatione in historia materia in hoc opere suppeditata uti possimus. Praeterea autem aliter quoque copiam historicorum fontium praebet. Delegamus ad indicem nominum, in quo historicus apud nomina Caroli IV., Johannis, marchionis Mo- raviae, Alberti et Rudolphi, ducum Austriae, Arnesti de Pardubicz, Johannis de Novo Foro, Johannis Paduani, Pauli, episcopi Gurcensis, Francisci de Ordelaffis haeretici, Guilelmi de Lestkov et aliorum multa pretiosa inveniet documenta. Ad rerum ecclesiasticarum regendarum rationem Caroli IV. eiusque studium omnes bohemicas terras in unam provinciam coniungere fontes magni momenti reperimus in litteris exemptionem dioceseos Vratislaviensis de provincia Gnez- nensi et incorporationem eius in archidiocesim Pragensem tangentibus et in litteris, quae de erectione ecclesiae Budissinensis in cathedralem, de exemptione eius de Misnensi diocesi et incorporatione huius novae dioceseos in Pragensem archiepiscopatum agunt. 64) Iam primi rerum gestarum indagatores a regni Bohemiae comitiis in archivium Vaticanum missi documenta colligere coeperunt, quae secundo tomo Monumentorum Bohemiae Vaticanorum continentur. Domini Adalbertus Nováček et Ferdinandus Tadra anno 1887/8 primi erant, qui registra Innocentii VI per- spexerunt; opus coeptum domini Rudolphus Knott, Ignatius Kollmann, Victor Procháska, Gustavus Friedrich, Venceslaus Novotný, Venceslaus Dürschmid perse- cuti sunt. Editio huius materiae a deputatione historica regni Bohemiae commissa est primum dom. Victori Procháska, qui autem propter morbum atque temporis 66) Conf. nr. 218 et 564.