Strana 138
138 XXIX. M. Jana z Rokycan Tractatus de existentia corporis Christi.
populum docerent, vt totus respectus destinacioque affectus ad Christum,
qui est in sacramento, dirigatur et exinde cultus latrie ipsi Christo im-
pendatur, quia hoc vtilius foret, quam vtilitates scolasticas et appencias
sophisticas in medium plebis iniicerent, que wlgaribus sepe dant occasionem
ruine et sunt illis in laqueum, scandalum et ruinam.
XVI.
Tandem ad illam suam proposicionem est accedendum, quam in tra-
ctatu suo de non adorando Christo ponit, sic dicens: remissiores
ydolatre fuerunt, qui quondam adorauerunt talpas et vespertiliones et
serpentes, quam pontifices romani, illum panem vt deum adorantes.)
Et subdit racionem, quod panis sacramentalis in sui natura est res ina-
nimata minoris existens condicionis, quam aliquid predictorum. Hec Nicolaus.
Respondendo sibi in Montibus Chutnis dixi: si ob hoc, quia ani-
matum est, deberet semper excellencia siue magnificacio accipi, tunc dya-
bolus supra sacramentum corporis Christi deberet magnificari, quia est
creatura, non tantum viuens animata, sed intellectualis. Et ista racione
motus quidam ex complicibus istius Nicolai ad populum predicando
Pieska 2) non fuit veritus dicere, quod pocias vellet coram dyabolo genu-
flectere, quam coram isto sacramento, quam predicacionem plurimi eorum
commendabant. Sed sciendum est, quod comparando res ad inuicem, non
oportet statim simplicem excellenciam et omnimodam rei dicere propter
prerogatiuam quandam in ea consideratam et repertam. 3) — [21a] Talpa
autem et vespertilio aput homines sunt satis abhominales creature, serpens
mortificat vitam hominis, quapropter racione illa considerate iste creature
sunt minoris condicionis pane communi.
Et nota istius Nicolai variabilitatem mirandam! Dicit enim sic in
suo tractatu, 4) quod grauiter in deum blasphemant, sacramentum euca-
ristie rite dispositum blasphemantes et contempnentes oc. Et ponit causas,
quia panis sacramentalis et vinum sacramentale est modo suo corpus et
sanguis Christi, et qui panem sacramentalem indigne manducat, reus est corporis
et sanguinis domini et aliis per eum ibidem positis, et iam hic sub serpente,
talpa et vespertilione asserit illum esse minoris condicionis. Et quomodo
iam magis posset contempni sacramentum, quam sic ipsum subter venenata
reponere ? Hocque iniiciunt in wlgus non in magnificacionem, sed maiorem
sacramenti diuini conculcacionem, cum enim memoriale omnium mira-
bilium suorum fecerit dominus, eo quod escam dedit timentibus se in hoc
sacramento. 5) —
Fitque ab istis fratribus Taborensibus sacerdotibus et complicibus
illorum certis, ne notentur a plebibus, quod pulcra et magnifica locuntur
quoque de Christi corpore, de pane tamen dicunt intelligenda esse talia
viuo, qui ad patris residet dexteram. Et ab alio latere, sic in vilipensio-
1) Viz str. 65. Totéž místo v traktátu u Golla, Quellen u. Untersuchungen
II, 62. — 2) Kněz Táborský Kvirin, viz str. 51. — 3) Glossy, citáty z Lyry a z písma.
— 4) Totiž v traktátu proti Kánišovi z r. 1421. — 5) Čitát z Alberta Magna.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186