Strana 137
O náměstném klanění se Kristu v svátosti oltářní.
137
sum dirigere conantur, fides eorum est, quod hic solum sacramentum est
significans passionem preteritam.
Vnde in tractatu de non adorando Christo in sacramento Nicolaus
dicit: quia sicut Christus habet varios modos essendi, sic sunt nobis
mandati diuersi modi habendi se ad Christum : Christum enim ad dexteram
dei patris debemus humiliter ut deum adorare. Et infra: in sacramento
debemus deuote ipsius mortis recordari, ut tamquam grati illum rediligamus.
Ecce patule apprehendere poteris caute ymmo dolose procedentem. In
dextera dei patris dicit ut deum adorandum, sed tamen in sacramento
dicit ipsum ado[20a]randum, non tamen ut deum. Et cur hoc, nisi quia in
sacramento non est corporis sui natura, quia vbicunque Christus est natura
sui corporis et essencia, ibi est et diuinitate simul iuncta illi corpori —
et vbicunque sic est, ibi est ut verus deus adorandus et colendus, non
quadam adoracione vicaria solum, sed cultu latrie sibi debito, vt est supra
per scripturas sanctorum deductum.
Eciam illa proposicio sua, quam ponit in deduccione conclusionis
tercie responsalis : Christus quia in electis est realius quam in sacramento
et tamen non est adoracione latrie adorandus, sed alio modo veneracionis,
vt—dictum est, honorandus, a forciori nec in sacramento taliter debet
honorari oc. Necdum probauit vsque hodie, quod in electis sit realius quam
in sacramento, quamuis certos effectus operatur in electis, quos non facit
in ipsum finem in ipso sacramento, vt puta, quod Christus animam hominis
informat racione, fide, consilio et sapiencia illuminat etc., sed hic fit
sermo non de effectibus Christi corporis, sed magis de corporis Christi
existencia. Vnde dicendum est, quod quia non est Christus in natura et
essencia sua in electis, quomodo est in sacramento, vt supra deducebatur,
idcirco propter existenciam realem Christi corporis in sacramento adoratur.
Sic enim comperi istius Nicolai complices perswadentes, quod spiritus
sanctus non minor, sed maior est corpore Christi, et fides est nostra, quod
apostoli spiritum sanctum habuerunt, ergo magis licuit apostolos adorare.
Vbi talibus respondendum est per glossam ordinariam super illo verbo
Colloc. 2° : quod est ymago dei invisibilis.1) — Ex quo patet, quod ex
quo non est electus dei, hoc quod est Christus, non oportet, quod licet
spiritum sanctum habeat, quod ergo sit adorandus.
Eciam dico, quod deo adoptiuo non est genu flectendum, et cum
homo iustus sit deus adoptiuus, quia dicit: ego dixi, dii estis et ergo
oc.2) — [20b] Vbi apparet, quod si Christus ex parte hominis esset ado-
ptiuus deus, non esset sibi genu flectendum; quanto magis nec homini puro
est genu flectendum! Quod autem in Montibus Chutnis dixit in sinodo
cleri, quod homo iustus est multiplicius honorandus quam hostia oc, huius-
modi proposiciones certe saltem in simplicibus non sunt cooperatiue pro
fide sancte eucaristie in sacramento sublimanda, quia in Christi corpore,
quod est in sacramento, tota adorantis debet colligi intencio, sicut videndo
carbonem ignitum homo quemque et sepe, vtrum sit lapis vel lignum, non
pependit; quodsi sit lignum, non tamen quale, an quercus, fagus, buxus,
pirus, tilia vel pomus. Magis ergo proficerent sacerdotes huiuscemodi, si
1) Citát z glossy. — 2) Glossa.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186