5 Itaque etiam in Actis vicariorum generalium multa ex agendis officialatus Pragensis occurrunt; quae eo maioris sunt momenti, cum propriorum officialis actorum iudiciariorum nisi paucis- sima fragmenta ad nos pervenerint 12). Ea, quae in Actis iudiciariis traduntur, saepissime supplentur iis, quae Libri erectio- num praebent, cum illis nonnumquam artissime cohaerentes. Haec tertia collectio librorum ex cancellaria archiepiscopali ortorum materiae copia inter praestantissima medii aevi nostri mo- numenta est. Sunt 14 volumina foliacea, in duplici serie numerata, videlicet in serie originali coaeva et in copiis altero dimidio saec. XV. exaratis; in voluminibus I—XI utraque series paucissimis exceptis eosdem textus praebet, in volumine XII ex parte differt, in volumine XIII prorsus alia exhibet. Libri erectionum medio saec. XIV. ab Arnesto archiepiscopo conditi sunt et in locorum proprietate fundati praesertim bona ecclesiae defendebant et muniebant. Qua in ratione Libris erectionum diu eadem vis et auctoritas tribuebatur, qua Tabulae terrae fruebantur, et quoad bona ecclesiae secura reddenda inscriptionem in Libris erectionum sufficere nec intabulatione opus esse nonnulli putabant. Revera autem, quamquam Libri erectionum originales similitudinem quandam cum tabulis in inscribendis recipiendis exhibebant,13) tamen summa securitas et cautio demum intabulatione in Tabulis terrae oriebatur. Inde nonnulli contractus, iam in Libros erectionum suscepti, maioris fidei causa etiam intabulabantur, imprimis si de promissione amplioris pecuniae in longius tempus se extendente agebatur. In Libris erectionum promissioni fideiussores fidem praestabant, intabulatione autem facta fideiussores satisdatione liberi declarabantur.14) Alias actitatio Libris erectionum tum demum evenit, quando intabulatio certis ex causis effici non potuit.15) In Libros erectionum etiam chartae originales singulis personis petentibus transcribeban- tur, vel eae, quae prius in cancellaria archiepiscopali exaratae erant, vel quas singuli praesen- tandas attulerant. Hoc modo inserta in notariorum instrumentis vel in consignationibus orie- bantur; quae inserta plerumque ex post inscribebantur (vacuo loco iis reservato) et alterius scribae manu ac cetera. Insertis id genus providebatur, ut üis eadem fides adhiberetur, si casu fortuito charta originalis deperderetur vel praesto non esset;16) his potissimum ex causis singulae personae inscriptiones petebant, etiamsi pretio quodam cancellariam archiepiscopalem remune- rari obligarentur. Variis chartis copiandis et consignationibus actitandis Libri erectionum ad aliarum can- cellariarum registra proxime accedunt ideoque in actis saepius „registra archiepiscopalia“ nomi- nantur. Sane optimo iure necesse est, ut Libros erectionum eodem modo ac registra cancellariae archiepiscopalis consideremus, etiamsi concedamus ad eos instituendos Tabulas terrae nonnihil valuisse. Aliis nominibus etiam acta obligatoria vocabantur, ut eorum natura ad res controversas solvendas pertinens ab actis iudiciariis praesertim res non controversas solventibus discerne- 12) Cfr. B. Kubíčková, K počátkům Pražského officialátu, in collectione Sborník příspěvků k dějinám hl. m. Práhy, vol. V, 1932, p. 391 sqq. 13) Velut in Libro erectionum IV (sign. 11—4) p. 1—9 pretiosum inventarium eccl. s. Galli in Maiore civitate Prag. petente Johanne de Pomuk [Nepomuk], plebano ibidem, inscriptum est; in copiario eiusdem libri de saec. XV. ex. autem non exstat. 14) Quamprimum dicta seu prescripta intabulabuntur, quod extunc fideiussores subscripti eo ipso erunt liberi et innoxii a premissis, ubi pro prescriptis fiendis et explendis sub pena excommunicacionis et pena 20 sex. LE XII sign. II1-8 fol. 102 b—103. 15) Dominus Hinco Berka de Dubá a. 1381 mart. 3. petit, ut donatio 8 sex. gr. den. Prag., quas altari principali in eccl. b. Mariae nuper in Lipa [Ceská Lípa] aedificata contulit, quia is census ad Tabulas terrae pervenire non potuit, in Libris erectionum inscribatur, ut dotacio roboramento spiritualis potestatis actitetur. LE II sign. I — 2 fol. 102. 15) A. 1397 iul. 12.: Si eadem littera originalis casu fortuito deperderetur, ut copie presentibus inscripte tamquam littere originali possit plenarie fides adhiberi. LE XII sign. 11—12 fol. 173—173b. — A. 1395 febr. 5.: .... pronunciacionem [actis] obligatoriis presentibus inseri et inscribi mandavimus, ut eidem tamquam originali in cartha predicta contento in omnibus et per omnia fides plenaria adhi- beatur. LE XII sign. 1II-8 fol. 140b—141.