XI Ne wiklefismi tabes latius serperet, in „concilio oecumenico“, Romam convocato, libri Wiklefii denuo condemnati sunt (num. 754, 761, 762), sed hoc concilium revera nullius erat momenti. Ne combustio quidem librorum in liminibus basilicae s. Petri Romae 10. Februarii a. 1413 per- petrata in Bohemia ullum effectum habuit. Itaque aestate anni 1414 papa denuo Venceslaum regem per litteras compellat atque ut haeresis wiklefica in terris eius exstirpetur efflagitat (num. 968). Eodem tempore in Hussium novus impetus Romae fit eique unus ex obstinatissimis eius adversariis, Johannes, episcopus Litomyšlensis, praeficitur (num. 946). Regi Venceslao denun- tiatur exercitum crucesignatorum in Bohemiam esse invasurum, nisi terras suas homine haeretico privaverit. Qua de causa Hus regis Sigismundi propositum accepit, ut ad doctrinas suas defen- dendas Constantiam se conferret, quo interea Johannes XXIII. Sigismundo consentiente conci- lium generale convocaverat (num. 850, 890, 892). Hic cum Hussio processus iudiciarius institutus est (num. 1012), quo condemnatus 6. Julii a. 1415 combustus est. Rebellionis Bohemicae incendium, aliter ac praelati in concilio sperabant, Hussii morte non exstinctum est. Itaque concilium Constantiense universum clerum, barones et civitates in Bohemia et Moravia compellavit exhortans, ut Johanni, episcopo Litomyšlensi, auxilia praeberentur (num. 1073, 1086, 1088, 1096), cui potestas et publica auctoritas data est haereticos in regno Bohemiae vicinisque terris omnibus modis exstirpandi (num. 1087); sed exhortatio ad irritum cecidit. Tem- pore, quo Hus combustus est, tantum paucissimi barones concilii partium erant, contra longe plerique barones et equites, potestatem politicam in terra repraesentantes, cum Hussio stabant. Itaque ineunte mense Septembri a. 1415 e conventu Pragensi memorandas litteras reclamatorias dederunt, 452 sigillis munitas, in quibus haeresis criminationem et Hussii combustionem depu- lerunt. Quibus litteris concilium ita respondit, ut omnes sigillatores propter haeresis suspicionem in iudicium suum vocaverit (num. 1093). Sed cum haec tum omnia ulteriora, quae concilium constituit et decrevit, secus evaserunt. Vincula et nodi inter regnum Bohemiae et ecclesiae cory- phaeos (quorum vice ann. 1415—1417 ad tempus concilium generale fungebatur) seaculo XIV. durante effecti, de quibus Monumentorum tomi 1.— 6. multiphariam testantur, tunc sublati et abrupti neque iam umquam renovati sunt. Sicut in praecedentibus Monumentorum tomis est, etiam tomi sexti documentorum pleraque pars copiis e registris archivi Vaticani sumptis fulcitur. Registra tamen apostolica ann. 1378—1417 non integra ad nos pervenerunt. Variis enim turbis, quae fere per quadraginta annos schisma illud comitabantur pontificesque nonnumquam ad sedes festinanter mutandas cogebant, efficiebatur, ut paparum cancellaria et camera neque administrationem quiete exercere, neque documenta inde orta tuto modo asservare posset. Iam hisce ipsis temporibus nonnihil e registrorum apostolicorum voluminibus periisse argumentis certissimis probari potest. Ulteriora sane videntur esse amissa, cum Roma a militibus Caroli V. a. 1527 in Italiam invadentibus esset vastata, alia, cum Napoleone imperatore iubente ann. 1810— 1811 archivum Vaticanum Parisios transportaretur. Ita, ut exemplum afferamus, fere nihil scimus de pontificum secreto litterarum commercio ad res publicas pertinente, cui iam inde a Clementis VI. (1342—1352) et Innocentii VI. (1352—1362) temporibus specialia registra secretorum reservata esse constat; quae quidem registra a pontificibus Pisanis forsan videntur esse neglecta, sed apud pontifices Avinionenses et Romanos revera exstitisse et periisse certis ex causis coniciendum est.12 Nihilominus e registris, quae magni schismatis temporibus exarata erant, aliquot centuriae tomorum in Vaticano adhuc feliciter servatae sunt, in quibus documenta et acta variae naturae variique momenti continentur. Quorum tomorum series cum ab E. Göller, G. Tellenbach et U. Kühne in praefationibus vol. 1. — 3. Repertorii Germanici (1916—1935) copiose describantur et examinentur, supervacaneum esse nobis videtur, ut quae de eorum natura et indole optime 12 Conf. U. Kühne in praefatione libri Repertorium Germanicum III, Berlin 1935, pag. 32.*)