Strana 138
Locus tutus pro seruando hoc deposito fuit Ciuitas Austriae seu Foroiulii, ad
quam ciuitatem tres Euangeliarii Codices deuenerunt. Certe anno 1420 in hac
ciuitate erat Codex Euangelii S. Marci, prout a Canonicis Aquileiensibus fuerat
Capitulo ciuitatensi vel Conseruatoribus ciuitatis in custodiam datus. Hoc mani-
feste patet ex literis Serenissimi Ducis Venetiarum Thomae Mocenigo, datis egregiis
et prudentibus Viris Conseruatori, Prouisoribus, Consilio et Communi ciuitatis
Austriae, in quibus leguntur haec verba: „Cum certam ac firmam notitiam habe-
amus, quod liber Euangeliorum scriptus propria manu gloriosi Euangelistae B.
Marci est et reperitur ad praesens in manibus Venerabilis Viri Vicedecani vestrae
maioris Ecclesiae vel alterius personae, quaecunque sit, est iustum et pium atque
religiosum, vt idem liber apud editorem ac scriptorem ipsius reducatur.“ Et infra:
„Placeat, sicut de beneuolentia vestra fidem tenemus indubiam, quod idem liber
nobis sub diligenti cura et custodia transmittatur; quem non dubitamus ex dispo-
sitione diuina peruenire ad manus vestras, vt vobis mediantibus ad venerandas
Compositoris sui reliquias referatur, quoniam intelleximus et certe cognouimus,
quod idem liber apud Aquileiam diu negligenter habitus et male conseruatus per-
uenit ad terminos, ad quos indignum et contra religionem est permittere deuenire
22 res tales et tantae deuotionis.“ Literae datae fuerunt Ve netiis in Ducali Palatio
die penultimo mensis Maii, Indictione XIII. anno M. CCCC. XX.
Alter Codex Euangeliarius secundo loco notatus in inuentario est ille Codex
Foroiuliensis, qui continet tria Euangelia Matthaei, Lucae et Ioannis, quem Lauren-
tius a Turre illustrandum suscepit, cuius occasione orta est praesens acerrima con-
trouersia, an ab eo aliquando S. Marci Codex fuerit auulsus.
Tertius vero Codex, qui vltimo loco in vtroque inuentario signatur, continet
Euangelia, teste Laurentio a Turre, certis quibusdam solemnioribus diebus cani solita.
quo Ecclesia collegiata Foroiuliensis adhuc vtitur in solemni Missa in die Epiphaniae.
Tres ergo Codices Euangeliarii antiquitate venerabiles, quos per plura secula ha-
buit Ecclesia Aquileiensis, tandem ad ciuitatem Foriiulii occasione iam dicta per-
uenerunt et ibidem duo vsque ad nostra tempora fideliter adseruantur. Haec
quamuis longiora placuit hic referre, vt melius comprehendas, Vir clarissime, ve-
ritatem eorum, quae supra in medium adducta sunt. Hoc vere mirandum, quod
nullo vnquam tempore per tot seculorum curricula detecta fuerit fraus aliqua de
sinceritate Codicis Euangelii S. Marci, cum tam in Ecclesia Gradensi, quam in
Ecclesia Aquileiensi prae manibus habebantur duo Codices distincti: vnus tanquam
Autographus S. Marci, alter ab alio Amanuensi scriptus, in quo solummodo trium
Euangelistarum textus habebatur. Ambo Codices erant figurae quadratae, eius-
dem fere longitudinis et latitudinis, ambo membranacei, et nihilominus nullus
inuenitur Episcopus, nullus Patriarcha, nullus ex Clero peritus, qui dixerit Codi-
cem Euangelii S. Marci fuisse abstractum ab alio Euangelio et pia fraude vulga-
uerit esse Autographum S. Marci, cum reuera talis non esset, si eadem manu et in
eodem Euangeliario fuisset primitus transcriptus. Tantaene inscitiae et ignoran-
138
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163